Bisfenol A’nın Farklı Hücre Kültürlerinde DNA Metilasyonu ve Histon Modifikasyonları Üzerine Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mine Şenyıldız
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sibel ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sentetik monomer olarak endüstride polikarbonat plastik ve epoksi reçinesinin üretiminde kullanılan bisfenol A (BPA), endokrin bozucu özelliğinden dolayı insan sağlığında yüksek risk oluşturmaktadır. Kimyasalların risk değerlendirmesinde tehlikenin tanımlanması aşamasında toksisite mekanizmalarının aydınlatılması önemli bir adımdır. Son zamanlarda endokrin etkiler gösteren çevresel kimyasalların gen ifadesindeki değişiklikler üzerindeki rolünün epigenetik mekanizmalar ile ilişkili olabileceği alternatif bir yol olarak ortaya çıkmaktadır. Yüksek lisans tezi kapsamında insan nöroblastoma (SH-SY5Y) ve insan prostat kanseri (PC-3) hücrelerinde BPA'nın doza bağlı olarak gelişen toksisitesinde, DNA metilasyonunun, gen ekspresyonlarının ve histon modifikasyonlarının rolünün araştırılması amaçlanmıştır. MTT ve NRU testlerine göre BPA'nın IC50 değerleri SH-SY5Y hücrelerinde sırası ile 183 ve 129 M ve PC-3 hücrelerinde ise sırası ile 217 ve 190 M olarak belirlendi. % 5-metilsitozin (% 5-mC) seviyeleri kontrol grubuna kıyasla 10 µM 96 saat BPA uygulanan SHSY-5Y hücrelerinde %45,42 (p<0,05) oranında artarken, PC-3 hücrelerinde ise %30,45 (<0,05) oranında azaldı. % 5-Hidroksimetilsitozin (% 5-hmC) seviyeleri ise kontrol grubuna kıyasla 10 µM 96 saat BPA uygulanan SHSY-5Y hücrelerinde %64,78 (p<0,001) oranında, PC-3 hücrelerinde ise %90,55 (<0,001) oranında artttı. PC-3 hücrelerinde p16 geni promotor bölgesinde anlamlı şekilde metilasyonda artış, genin ekpresyonunda ise azalma gözlenirken, siklinD2 ve Rassf1 genlerinin promotor bölgelerinde metilasyonda ve gen ekspresyonunda ise anlamlı olmayan değişiklikler gözlendi. SHSY-5Y hücrelerinde ise tüm çalışma gruplarında metilasyonda ve gen ekspresyonlarında değişiklikler olmadığı gözlendi. SHSY-5Y ve PC-3 hücrelerinde H3K9 trimetilasyon, H3K9 asetilasyon ve H3K27 trimetilasyon seviyelerinde ise kontrol grupları ile kıyaslandığında anlamlı bir değişiklik olmadığı gözlendi. Tez çalışmasından elde edilecek sonuçların, endokrin bozucu kimyasalların toksisitesinde ortaya çıkan anahtar moleküler mekanizmaların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması beklenmektedir Anahtar Kelimeler: Bisfenol A; DNA metilasyonu; Histon modifikasyonları, İnsan nöroblastoma hücreleri, İnsan prostat kanseri hücreleri