Ebû Saîd Muhammed-i Hâdimî'nin Nakşibendî Risâlesi ve Şerhleri Tahkik ve Tahlili

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölüm, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa Kocabey

Danışman: Necdet Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tasavvufun müesseseleşmiş hâli olan tarikatler hicrî VI. asırdan itibâren İslâm coğrafyasında etkin faaliyet göstermişlerdir. Bu tarîkatler içerisinde yetiştirdiği şahsiyetler ve İslâm toplumlarına tesirleri itibariyle Nakşibendî yolu önemli bir yere sahiptir. Bu tarîkatin meşâyihine, âdâb ve erkânına dair pek çok eser telif edilmiştir. XVIII. asır Osmanlı ulemâsından Şeyh Ebû Saîd Muhammed-i Hâdimî'nin Risâletü'n-Nakşibendiyye adlı küçük çalışması da bunlardandır. Bu çalışmada Şeyh Ebû Saîd Muhammed-i Hâdimî'nin Risâletü'n-Nakşibendiyye adlı risâlesi, Kösec Ahmed-i Trabzonî şerhiyle birlikte takdim ve tahkik edilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde İstanbul'a huzur derslerine çağrılarak ilmî kudreti tasdik olunan müellifin hayatı ve eserleri anlatılmıştır. İkinci bölümde mezkûr eserin şârihi Kösec Ahmed-i Trabzonî'nin hayatı ve eserleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise her iki eserin tahlillerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde nüsha karşılaştırmaları yapılmış, âyet ve hadisler tahriç edilerek, gerekli yerlerde ek bilgiler dipnotlarda belirtilmek suretiyle her iki eserin tahkiki yapılmıştır. Böylelikle söz konusu iki eser günümüz Tasavvuf ve Nakşibendîlik araştırmaları için daha faydalanılabilir hâle getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ebû Sâid Muhammed-i Hâdimî; Risâletü'nNakşibendîyye, Kösec Ahmed-i Trabzonî; Nakşibendîlik