Kurumsal iktisat perspektifinden teknoloji ve ekonomik performans: Alternatif bir yaklaşım

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hüseyin ÖZALP

Danışman: Gülden Ülgen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde şahit olduğumuz hızlı teknik gelişmeler bir yandan modern insanın düşünsel yapısının bir ürünü ve onun bir yansıması iken bir yandan da modern insanı oluşturan düşünsel yapıyı, dünya görüşünü şekillendiren bir unsur durumundadır. Bilimin doğrudan bir üretim gücü olduğu bu şartlarda toplumsal yapıların sahip olduğu karakteristikler de başkalaşmak durumunda kalmaktadır. Öyle ki, bilim ve teknik ilerleme kültüre bağlıyken, meydana gelen değişimin izleri yine kültüre yansımaktadır. Güdüleri, değerleri, irrasyonel doğası ve ekonomik anlamda belirleyiciliği olan etkileşimleriyle insan unsuru, kurumsal bir bakışla analize dâhil edilmelidir. Son dönemlerde ülkelerin ekonomik yapılarını değerlendiren, performans analizi yapan araştırmacıların, daha güçlü büyüme oranları ortaya koyan ülkelerin farklılıklarını açıklamak üzere, geleneksel iktisattan ayrışarak farklı enstrümanlar ile çalıştıkları izlenmektedir. Özellikle 1990'lardan sonra ana akım iktisada muhalif ve daha tutarlı alternatifler sunma yolunda Heterodoks yaklaşımlar önemli adımlar atmıştır. Kurumsal İktisat da bu alanda değerlendirilen ve analizlere daha derin açıklayıcılık katan alternatif bir yaklaşım sergilemektedir. Ekonomik performansın ardındaki, genellikle göz ardı edilen faktörleri açıklama amacı taşıyan bu çalışmada, kurum, teknoloji ve beşeri sermaye ilişkileri incelenmiş, bu üç değişkenin de uzun dönemde ekonomik büyümeyi destekleyeceği sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak kurum ve teknoloji arasındaki ilişkiyi netleştirmek adına ikisinin de bağımlı değişken olarak ele alındığı bir model kurgulanmış ve bu değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu ortaya koyulmuştur. Ayrıca bir ekonomik kurum olarak mülkiyet haklarının teknoloji üzerindeki etkisini ortaya koymak için de bir model değerlendirmeye alınmış, bu analiz sonucuna göre de mülkiyet hakları ve teknoloji arasında uzun dönem ilişkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.