Türkiye'de ve gelişmekte olan ülkelerde tasarruf ve büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAAN AĞÖREN
Danışman: Gülden Ülgen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de ve gelişmekte olan ülkelerde tasarruf ile ekonomik büyüme arasında ilişki bulunup bulunmadığını sınamaktır. Çalışmanın ilk iki bölümünde tasarruf ve büyümeye ilişkin teorik bilgiler ile dünyada tasarruf, büyüme ve yatırımların gelişimine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, gelişmekte olan ülkeleri temsilen, Kırılgan Beşli ülkelerinde tasarruf, büyüme ve yatırım verileri detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise 1981-2021 döneminde Kırılgan Beşli ülkelerinde yurt içi tasarruflar, ekonomik büyüme ve yatırımlar arasındaki ilişkiye dair ekonometrik analiz gerçekleştirilmiştir. Analizde GSYİH, yurt içi tasarruf oranı (yurt içi tasarrufların GSYİH içerisindeki payı) ve sabit sermaye yatırımı oranı (sabit sermaye yatırımlarının GSYİH içerisindeki payı) serilerinin logaritmik değerleri ile kullanılmıştır. Seriler arasında uzun dönemli ilişkilerin mevcudiyeti ARDL sınır testi yaklaşımı ile nedensellik ilişkisi ise Toda-Yamamoto nedensellik testi ile sınanmıştır. Uzun dönemde, hiçbir ülkede tasarruflardan büyümeye doğru ilişki tespit edilemezken, beş ülkeden üçünde büyümeden tasarruflara doğru ilişki tespit edilmiştir. Nedensellik testleri sonuçlarına göre ise beş ülkeden ikisinde büyümeden tasarruflara doğru nedensellik ilişkisi tespit edilirken iki ülkede tasarruflardan büyümeye doğru nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bir ülkede ise herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Nedensellik testlerinde, tasarruflardan yatırımlara doğru nedensellik ilişkisi bulunan ülkelerde, tasarruflardan büyümeye doğru da nedensellik ilişkisi bulunduğu ancak tasarruflardan yatırımlara doğru nedensellik ilişkisi bulunmayan ülkelerde tasarruflardan büyümeye doğru da nedensellik ilişkisi bulunmadığı görülmüştür. Bu sonuçlara göre tasarrufların ancak yatırımları etkileyebildiği durumlarda büyümeye katkı sağlayabildiği sonucuna ulaşılmıştır.