Halk Arasında Kullanımı Olan ve Trakya'da Yetişen Apiaceae Familyası Üyeleri Üzerinde Farmasötik Botanik Araştırmalar.
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLA KIZILARSLAN HANÇER
Danışman: Emine Akalın Uruşak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Türkiye'de etnobotanik kullanımları olduğu bilinen ve Trakya'da (A1(E) ve A2(E) kareleri) yetişen Ainsworthia trachycarpa, Ammi majus, Apium nodiflorum, Berula erecta, Cachrys cristata, Chaerophyllum byzantinum, Crithmum maritimum, Daucus carota, Echinophora tenuifolia subsp. sibthorpiana, Falcaria vulgaris, Heracleum sphondylium subsp. ternatum, Lagoecia cuminoides, Myrrhoides nodosa, Oenanthe pimpinelloides, Orlaya daucoides, Pastinaca sativa subsp. urens, Scandix pecten-veneris, Smyrnium olusatrum, Tordylium apulum ve Torilis arvensis subsp. arvensis taksonları üzerinde detaylı farmasötik botanik araştırmalar yapılarak ilk defa bir bütün halinde monograf mantığıyla sunulmuştur. Bu çalışmayla tıbbi bitkiler ve gıda bitkileri ile ilgili ileriki yıllarda hazırlanabilecek bitkisel monografi çalışmalarına bir başlangıç yapılması sağlanmıştır. Bu 20 taksona ait pedunkul, yaprak ve meyve anatomileri incelenmiş, birbirlerinden farkları verilmiştir. Bu taksonların birçoğunun üzerinde ülkemizde ilk defa ayrıntılı anatomik çalışmalar yapılarak bir bütün halinde sunulmuştur. Apiaceae familyasında en önemli ayırt edici karakterlerin başında gelen meyve anatomisinde kullanılmak üzere, "salgı kanalları" yani "vitta"larla ilgili olarak kullanılabilecek terimler için bir düzen sağlanmıştır. Salgı kanalları genel olarak kostal vitta, paraendokarpik vitta, vallekular vitta ve komissural vitta ile mezokarpta dağılmış bulunan vitta olmak üzere 4'e ayrılmıştır. Meyve anatomisiyle ilgili olarak pratik kullanıma sahip bir tayin anahtarı yapılmıştır. Ayrıca farklı cinslerle gerçekleştirilen anatomik çalışmalar sonucunda Apiaceae familyası geneline bütünleyici bir bakış yakalanmıştır. Yapılan fitokimyasal ön denemeler sonucunda; A. trachycarpa, L. cuminoides, S. olusatrum ve T. apulum eser miktarda olmak üzere, A. nodiflorum, C. byzantinum, C. maritimum, E. tenuifolia subsp. sibthorpiana, O. pimpinelloides ve S. pecten-veneris topraküstü kısımlarının saponin taşıdığı bulunmuştur. Ayrıca ilk defa A. nodiflorum topraküstü kısımlarının kateşik tanen, C. byzantinum topraküstü kısımlarının da alkaloit taşıdığı bulunmuştur.