İstanbul Boğazı’nda Metal Kirliliği’nin Midyelerle Takibi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Abdullah Aksu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nuray ÇAĞLAR

Özet:

ÖZET Bu çalışmada araştırma materyali olarak seçilen midye (Mytilus galloprovincialisy)'ler İstanbul Boğazı'nda 6 farklı istasyondan elde edilmiştir. Çalışmam 2003-2004 yıllan arasında bir yıllık mevsimsel periyotlar şeklinde toplanmıştır. Kabuklu deniz hayvanları özellikle ağır metalleri diğer deniz canlılarına oranla bünyelerinde daha fazla biriktirme özelliğine sahip olduklarından kıyı bölgelerinde kirlilik araştırmalarında indikatör canlılar olarak kullanılmaktadırlar. Bu nedenle çalışmada ağır metalleri, bünyesinde biriktirebilen midyeler araştırma materyali olarak seçilmiştir. Çalışmada midyeler farklı iki boyada ayrılmıştır. Sahadan toplanan midyeler soğutucu kaplara konarak laboratuara getirilmiştir. Dış yüzeyi temizlenmiştir. Midyeler büyük ve küçük boy olmak üzere iki boya ayrılıp civa için ve diğer metaller (Fe, Mn, Zn, Cd, Cu, Pb, Ni, Cr) için iki ayrı örnek hazırlanmış ve etüvde kurutulmuştur. Sıvı faza kuvvetli asit çözünürleştirmesiyle alınmıştır. Atomik absorbsiyon cihazı (Shimadzu firmasının AA-6701-F modelli) ile okumalar yapılmıştır. Civa için hidrür sistemi, diğer metaller için alev sistemi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonunda genellikle büyük boy midyelerin küçüklere oranla daha fazla metal biriktirme kapasitesine sahip olduğu görülmüştür. Kirliliğin aylara göre değiştiği ve bazı aylarda yanal girdinin olduğu görülmüştür. Ayrıca bazı aylarda kirliliğin boğaz boyunca seyrelme gösterdiği tespit edilmiştir. Anadolu yakasının Avrupa yakasına göre daha fazla kirli olduğu tespit edilmiştir. Boğaz'da midyeler üzerine yapılan diğer çalışmaların sonuçlarıyla paralel sonuçlar bulunmuştur. Ayrıca Su Ürünleri Yönetmeliğindeki sınır değerlerin bazı aylarda aşıldığı tespit edilmiştir.