Kamusal mekan savunusu üzerinden yürütülen kolektif eylem anlatılarında benlik ve faillik kurgusu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Bahriye İdil Atabinen
Danışman: Göklem Tekdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı; mekân savunusu üzerinden yürütülen politik eylem anlatılarında kimlik, öznellik ve faillik kurgusunun nasıl olduğunu psiko-söylemsel düzlemde (Wetherell, 1998; Edwards, 2005; Burr, 2012) incelemektir. Araştırma için yeni toplumsal hareketler (Pichardo, 1997) paradigmasına uygun bir örnek olan işgal hareketi ve bu hareketin mekânı olan işgal evleri seçilmiştir. Kadıköy'de 2013-2015 yılları arasında açık kalan Don Kişot Sosyal Merkezi'ne dair internet üzerinden yapılan katılım çağrılarının ve harekete dahil olmuş 13 kişi ile bizzat yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin yazı dökümü yapılıp söylem analizinin özne pozisyonları, açıklayıcı repertuvarlar ve konumlandırma birimleri ekseninde analiz edilmiştir. İki veri grubunda da mekâna dair ortak repertuvarlar gruplanmıştır. Bulgulara göre her mekân temsili konuşmacının kendi veya grubunun pozisyonunu görünür kılması işine yaramaktadır. Hareketin parçası olma motivasyonu yer yer bireysel arzu ve hayallere bağlanarak politik eylem öznelleştirilmektedir; konuşmacı anlatılarında seçim yapan, otonom bir benlik inşası yapmaktadır. Mekânın ve eylem şeklinin alternatif oluşu üzerinde durularak eylem aktörleri birbirlerinden ve "hâkim olan"dan farklı konumlandırılmaktadır. Bununla beraber eylem aktörleri marjinal olmamak adına eylemlerini ve mekânı taktiksel olarak çerçevelendirmektedir; mahalleli kimliği içinden konuşarak mekânı bağımsız, ideolojik ve politik olmayan, fenomenolojik, geri alınmış / kurtarılmış bir alana dönüştürmektedirler. Don Kişot hem öznelliği şart koşan hem de kolektiviteyi gerektiren bir mekân olarak temsil edilir; bireysel ve kolektif failliğin denendiği ve kanıtlandığı alandır. Mülakatlardaysa aynı repertuvarın konuşmacının özne pozisyonuna ve politik kimliğine göre farklı amaçlar için kullanıldığı görülmüştür; her konuşmacı konumuna göre farklı bir gerçeklik inşa etmiştir. Bulgularda görülen kolektif kimlik sorunsalı ve ideolojik ikilemler alternatif küreselleşme hareketleri literatürü ekseninde tartışılmıştır.