Türkiye' de 1960’lara Kadar Sanayileşme Sürecinde İş Hukukunun Ortaya Çıkışı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ülker Yükselbaba

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Tevfik ÖZCAN

Özet:

öz Karmaşık toplumlar içinde bir çok yapıyı, kurumu birden barındırmaktadır. Bugün içinde bulunduğumuz ekonomik sistem olan kapitalizm kendisiyle birlikte işçi-işveren mücadelelerini de getirmiştir. Bu mücadele sınıflararası çatışma olarak gözlemlenirken, çatışmanın formel yollarla kendini göstermesi ve giderilmesi hukuksal düzenlemelerle yapılmıştır. Devlet devreye girerek işçi-işveren arasındaki ilişkilerin hukuksal çerçevesini çizer. Fakat bu çerçevenin belirlenmesi bir süreç izler. Türkiye'de işçi-işveren ilişküerinin düzenlenmesi bir tarihi süreçten geçmiştir. Elimizdeki çalışmada Türkiye'de süreç içinde kurumsallaşan işçi-işveren ilişkilerim ele almaktadır. Bu sürecin içinde yer alan olgular tarihsel yaklaşım ile değerlendirilmektedir. Dikkate alınan olgular ise çalışma bağlanımda şunlardır: a) siyasal ortam b) işçi hareketleri c) işçi örgütlenmeleri d) hukuksal gelişmelerle diğer olguların etkileşimi. Bu çalışma bağlanımda 1908 ile 1960 arası ele alınmıştır. Bu yıllararası üç böleme aynştırılmıştır: 1) 1908-1923, İL Meşrutiyet Dönemi, 2) 1923-1946, Cumhuriyet'in Kuruluşu ve Tek Partili Dönem 3) 1946-1960, Çok Partili Dönem. Bu dönemleştirmede siyasal dönemeçler merkeze alınmış görünmekle birlikte bu sınıflandırma aynı zamanda hukuksal dönemeçleri de içermektedir. Hukuk sosyolojisi açısından bu süreç içinde toplumsal değişimlerle hukuksal değişimler arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışılacaktır. Yapılan çalışma aslında bugünü anlamaya dönüktür. 111