Gebelerde Gevşeme Egzersizlerinin Gebelerin Uyku Kalitesine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Semiha Aydın
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gülay RATHFISCH
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gebelik döneminde hormonal, fiziksel ve psikolojik değişiklikler uyku düzeninde ve uyku kalitesinde önemli değişiklere neden olur. Gebelik haftasının artması ile uyku promlemlerinde de artış görülür ve gebelerin uyku kalitesi olumsuz etkilenir. Yapılan çalışmalarda, kötü uyku kalitesinin maternal ve fetal sağlığı olumsuz etkilediği gösterilmiştir. Bu araştırmada gevşeme egzersizlerinin gebelerin uyku kalitesi üzerine etkisi araştırıldı. Araştırmada ön test ve son test kontrol gruplu deneysel bir tasarım düzeni kullanıldı Araştırma Eylül 2012- Temmuz 2013 tarihleri arasında T. C.S. B. Zeynep Kamil Eğitim ve Araştırma Hastanesi gebe izlem polikliniği bünyesindeki gebe eğitim sınıfında 84 gebe ile gerçekleştirildi. Pitsburg uyku kalitesi indeksi (PUKI) ve Epworth uykululuk ölçeği (EUÖ) ile ön testte tüm gebeler değerlendirildi. Deney grubu gebelerden dört hafta süresince akşamları Türk psikologlar derneği tarafından hazırlanan gevşeme egzersizleri CD'si eşliğinde gevşeme egzersizleri yapmaları istendi. Dört haftanın sonunda deney ve kontrol grubu gebeler PUKI ve EUÖ ile tekrar değerlendirildi. Araştırma sonucunda elde edilen veriler bilgisayar ortamında, Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 15.0 programı ile değerlendirildi. Çalışmaya katılan tüm gebelerin ön testte %60,7'sinin uyku kalitesinin kötü olduğu ve PUKI ortalamasının ise 7,12±3,66 olduğu saptandı. Gevşeme egzersizleri sonrası deney grubu gebelerde; uyku kalitesinin arttığı, öznel uyku kalitesinin oldukça iyi olduğu, uyku latensinin kısaldığı, uyku süresinin ve alışılmış uyku etkinliğinin arttığı, uyku bozukluğunu haftada 1-2 kez yaşadığını belirten ve gündüz işlev bozukluğunu hiç yaşamadığını belirten gebe sayısının arttığı bulundu. Bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,001). Sonuç olarak; gevşeme egzersizlerinin üçüncü trimester gebelerde uyku kalitesi üzerine olumlu etki ettiği ve uyku kalitesini geliştirmede gevşeme egzersizlerinin etkili bir yöntem olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Gebelik, Uyku kalitesi, GevĢeme egzersizleri, Pitsburg uyku kalitesi indeksi, Epworth uykululuk ölçeği