Diabetes Mellitus tanılı hastaların glisemik regülasyon durumuna göre tıbbi beslenme tedavisi hakkındaki bilgi ve becerilerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BITA MOTAMEDIAN

Danışman: Gülşah Yenidünya Yalın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Diabetes Mellitus tanılı hastaların glisemik kontrol durumlarına göre tıbbi beslenme bilgi ve beceri düzeylerinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya İstanbul Tıp Fakültesi Diyabet Polikliniği'nde takip edilen Diabetes Mellitus tanılı hastalar (n: 105) dahil edilmiştir. Hastalar, HbA1c (HbA1c ≤%8 ve >%8) ve beslenme bilgisi değerlendirme anketinden elde ettikleri beslenme bilgi skoru (BBS) düzeylerine göre (BBS ≤12 ve >12) iki grup şeklinde sınıflandırılarak sosyo-demografik, klinik ve laboratuar özellikleri karşılaştırılmıştır. HbA1c düzeyleri ile BBS, eğitim durumu, sosyoekonomik düzey arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken; düzenli fiziksel aktivite ile ters yönlü bir ilişki , HbA1c düzeyleri ile mesai süresi arasında ise pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. BBS ile çalışma durumu, sosyoekonomik düzey, düzenli fiziksel aktiviteve diyabet süresi gibi faktörler arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken; eğitim durumu, hobilerle ilgilenmek ve beslenmeyle ilgili internet araştırması yapmak ile anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki, yaş ile ters yönde bir ilişki saptanmıştır. Tip 1 DM'de BBS anlamlı olarak daha yüksek belirlenmiştir. BBS arttıkça HDL daha yüksek ve trigliserid daha düşük olma eğiliminde izlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışmaya katılan diyabetik hastalarda HbA1c düzeyleri ile BBS arasında önemli bir ilişki tespit edilmemiştir. Diyabet hastalarında glisemik regulasyonun iyileştirilmesinde tek başına tıbbi beslenme bilgisinin iyi olması yeterli olmayabileceğinden hastaların beslenme ile ilgili bilgilerini günlük yaşam aktivitelerine yansıtabilmeleri ve uygun beslenme davranış modellerini geliştirebilmeleri açısından motive edilmeleri hedeflenmelidir. Anahtar kelimeler: Diabetes Mellitus, HbA1c, Tıbbi Beslenme Tedavisi, Beslenme Bilgi Düzeyi.