Fâtıma Şerafeddîn ve Arap Çocuk Edebiyatındaki Yeri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL TURAN

Danışman: İbrahim Şaban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Lübnanlı çocuk edebiyatı yazarı Fâtıma Şerafeddîn'in hayatı ile 95 resimli kitabının içerik, yapı, dil ve üslup yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultulusunda çocuk edebiyatının genel çerçevesi, Batıda ve Arap Dünyasındaki tarihsel gelişimi ele alınarak Şerafeddîn'in Arap çocuk edebiyatındaki yerinin, Arap çocuk edebiyatına olan etkisinin ve eserlerinin Arap dünyası dışındaki yansımalarının ne olduğu gibi sorulara yanıt aranmıştır. Bu çalışma bugün Arap çocuk edebiyatının önde gelen isimlerden olan Şerafeddîn'i hem hayatı hem de eserleri ile konu edinen müstakil bir çalışmaya henüz rastlanmaması sebebiyle akademik yazına ve Fâtıma Şerafeddîn ve eserleri ile ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlayacak olması açısından önem arz etmektedir. Nitel ve yer yer nicel araştırma metotları ve tümevarım yönteminin uygulandığı bu çalışmadaki veriler belgesel tarama yöntemi ile elde edilmiş ve analiz edilmiştir. Çalışma Şerafeddîn'in 161 eserinden 4-7 yaş grubu için kaleme aldığı 95 eser ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın sonucunda ise Şerafeddîn'in eserlerini, yabancı dilden Arapçaya yapılan çevirilerin Arap çocuk edebiyatında baskın olduğu bir dönemde yazmaya başladığı tespit edilmiş; çocuk gelişimi ve modern Arap edebiyatı üzerine aldığı eğitimlerin, bu alanlarda yaptığı çalışmaların ve Amerika'da bulunduğu yıllarda pek çok nitelikli çocuk kitabını incelemiş olmasının, onun yeni konular hakkında, yeni bir üslup ile eserler kaleme almasını sağladığı görülmüştür. Böylece yazarın Arap çocuk edebiyatına yön verdiği, aldığı bölgesel ve uluslararası ödüller ve 2005'ten bugüne istikrarlı bir şekilde üretime devam etmesi sayesinde okuyucuların ve edebiyat camiasının takdirini kazandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca verdiği eserlerin 17'den fazla dile çevrilmesi Fâtıma Şerafeddîn'in yalnızca Arap çocuk edebiyatında değil, uluslararası çocuk edebiyatı alanında da önemli bir yazar olduğunu ortaya koymaktadır.