Theodore Ebu Kurra'nın İkona Savunusu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Koç

Danışman: Mahmut Salihoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma "Meymer fî İkrâmi'l-Eykûnât" adlı eser çerçevesinde Theodore Ebu Kurra'nın ikonoklazm tartışmalarındaki yerini tespit etmeyi ve ikona teolojisine yaptığı katkıyı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tarihi süreç içerisinde yöneticilerin tutumuna bağlı olarak ikonalara ibadet yer yer yasaklanmış bazen de serbest bırakılmıştır. Yasaklandığı dönemlerde ortaya çıkan ikonoklast düşüncenin kökeni ile ilgili birçok farklı görüş öne sürülmüştür. Resim yasağı bugün de Hıristiyanlıkta güncel bir tartışma konusu olmayı sürdürmektedir. Günümüzde kilisenin içerisinde ikonoklast bir damar hâlâ mevcudiyetini korumaktadır. Buna karşın ikonalar, Ortodoks Hıristiyanların hem günlük yaşantılarının hem de ibadet hayatlarının ayrılmaz bir parçasıdır. Arapça eserler yazan ilk Hıristiyan teolog olan Theodore Ebu Kurra, ikonoklast dönemde ikonaları açık bir biçimde savunmuş, "Meymer fî İkrâmi'l-Eykûnât" adıyla bilinen eseri yazarak ikona tartışmalarına katkı sunmuştur. Ebu Kurra ikonoklast düşünceye karşı polemik amaçlı kaleme aldığı bu eserini eleştirdiği grupların fikirlerini çürütmek üzerine kurmuştur. Ebu Kurra argümanlarını kilise geleneğinden ve Kitab-ı Mukaddes'ten aldığı bilgilerin yanı sıra daha az oranda akli delillere dayandırmıştır. Bu tartışmada müellif Kitab-ı Mukaddes'ten yaptığı alıntılarla Kutsal Kitab'ın ikonalara saygıyı desteklediğini göstermeye çalışmıştır. Ebu Kurra fikirlerini geleneksel bir metod ile aktarmış, ikona tartışmalarıyla ilgili yer yer farazi sorular sorup verdiği cevaplarla tartışmanın zenginleşmesine katkı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Theodore Ebu Kurra, ikona, ikon, ikonoklazm, Hıristiyanlık, Meymer, Harran.