Yüksek Vakum Ortamında Üretilen BaxMg1-xF2 Alaşımının Morfolojik Özelliklerine Atomik Konsantrasyonun Etkisinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ezgi BARIŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Feyza Güzelçimen

Eş Danışman: Bükem Tanören

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında; yenilikçi malzemelerden olan hem BaF2, MgF2 bileşikleri hem de BaxMg1-xF2 alaşım ince filmleri, radyo frekansı (rf) magnetron sıçratma yöntemi ile yüksek vakum ortamında cam ve silisyum (Si) alttaşlar üzerine nanometrik boyutta (100 ± 10 nm) biriktirilmiştir. Yüksek vakum ortamında BaF2 (%99 saflıkta) ve MgF2 (%99 saflıkta) hedef malzemeler kullanılması ve bu hedeflere uygulanan güç seviyelerinin değiştirilmesi ile farklı atomik konsantrasyonlarda BaxMg1-xF2 alaşım kaplamaları aynı ortam koşullarında ve aynı anda oluşturulmuştur. Malzeme örneklerinin mikro yapısı ve yüzey karakterizasyonu spektroskopik ve mikroskobik yöntemler yardımıyla analiz edilerek, morfolojik özellikleri incelenmesi amaçlamıştır. Malzemelerin yüzey karakterizasyonu kısmında; iyi bir 2- ve 3-boyutlu topografik görüntüleme tekniği olan atomik kuvvet mikroskopisi (AKM), ince filmlerin yüzey morfolojisini aydınlatmak için güçlü bir yüzey tekniği olan taramalı elektron mikroskopisi (SEM) ve 2-boyutlu ileri mikroskobik yüzey akustik görüntüleme tekniği olan taramalı akustik mikroskopi (TAM) tekniği kullanılmıştır. AKM tekniği ile BaxMg1-xF2 alaşım malzemelerin 3-boyutlu yüzey görüntüsü alınarak yüzey pürüzlülük değerleri ve tanecik boyutları elde edilmiştir. SEM tekniği ile her bir malzeme için nanometrik boyutta parçacık boyutları belirlenmiş ve yüzey homojenliği hakkında bilgi elde edilmiştir. TAM tekniği ile örneklerin 2-boyutlu yüzey akustik görüntüsü haritalanmış ve yüzey akustik empedans değerleri belirlenmiş ve malzemelerin mikro sertliği hakkında bilgi elde edilmiştir. Malzemelerin mikro yapısal karakterizasyonu kısmında; taramalı elektron mikroskopisi/enerji dağılımlı X-ışını spektroskopisi (SEM-EDS) tekniği kullanılarak kantitatif elementel analizi gerçekleştirilmiş ve atomik bileşimlerin stokiyometrik oranları belirlenmiştir. Bu tez çalışmasında; hem BaF2 ve MgF2 bileşikleri hem de BaxMg1-xF2 alaşım kaplama örneklerinin AKM, SEM, SEM-EDS ve TAM ölçümleri sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi ile, atomik konsantrasyon parametresinin malzemenin morfolojik özellikleri üzerinde meydana getirdiği etki tespit edilmiştir. Üretilen ince filmlerin farklı optoelektronik uygulamaları, seramik endüstrisi ve yüzey akustik dalgalarını kullanan cihazlar için uygun bir malzeme olarak kullanılabilirliği ortaya konmuştur.