Silene subconica Friv. TÜRÜNÜN BİYOLOJİK AKTİVİTELERİ VE KİMYASAL İÇERİĞİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYGUL MAMMADLI

Danışman: Pelin Köseoğlu Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tezi kapsamında, Türkiye'de ve dünyada geleneksel tıp ve diğer amaçlarla kullanılan S. subsconica Friv. türünün kök, dal, yaprak, çiçek, tohum kısımları ve bunların karışımlarından hazırlanan etanol ekstrelerinin toplam fenolik ve toplam flavonoid içerikleri, antioksidan aktiviteleri, antikolinesteraz ve antihipertansif etkileri belirlendi. Aynı zamanda LC-MS/MS ile kimsayal içerik analizleri yapıldı. Ekstrelerin antioksidan aktivite tayinleri DPPH serbest radikali ve ABTS katyon radikali giderme aktivitesi yöntemleri ile incelendi. Ellman yöntemi ile antikolinesteraz etkileri, anjiyotensin-I dönüştürücü enzim inhibisyonu etkinliği ile antihipertansif özellikleri belirlendi. Yapılan çalışmalar sonucunda yaprak ekstresinin hem fenolik hem de flavonoid içerik bakımından daha zengin olduğu tespit edildi. Tohum ekstresinin DPPH serbest radikali giderim aktivitesi en yüksekken, ABTS katyon radikali giderimi etkisi en yüksek olan örneğin karışık ekstre olduğu belirlendi. Hiçbir ekstre antikolinesteraz aktivite göstermedi. Bununla birlikte kök ekstresi ve karışık ekstrenin standart madde olarak kullanılan lisinoprile yakın anjiyotensin-I dönüştürücü enzim inhibisyonu gösterdiği tespit edildi. LC-MS/MS analizleri sonucunda tüm ekstrelerde kinik asit, protokateşik asit, salisilik asit ve akasetin tayin edildi. Kosmozin ve kersetinin sadece çiçek ekstresinde bulunduğu belirlendi. Türün kinik asit içeriğinin incelenen diğer analitlere göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Alzheimer, antihipertansif, antikolinesteraz, antioksidan, fenolik, flavonoid, LC-MS/MS