Ceza muhakemesinde ispat bağlamında hayatın olağan akışına uygunluk ölçütü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED İSHAK BAĞCI

Danışman: Serdar Talas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ceza muhakemesinde hâkim yargılamaya konu olaydan geriye kalan deliller aracılığı ile maddi gerçeği ortaya çıkartmaya çalışacaktır. Olaydan geriye kalan parçaların bir araya getirilmesi neticesinde ise eksiksiz bir tablo oluşması çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle hâkim, öncelikle delilleri sağlamlık bakımından tek başlarına değerlendirecektir. Ardından delillerin birbiri ile uyumlu olup olmadığını test etmek adına delilleri bütün olarak değerlendirecektir. Bu noktada hâkim, olayı temsil kabiliyeti olan ve itibar edilebilir delilleri yani tablonun parçalarını tespit etmiş olur. Yapılması gereken parçaları bir araya getirerek oluşan çeşitli boşluklara rağmen tablonun bütününü görmeye çalışmaktır. Vicdani kanaatine göre sübut konusunda hüküm verecek olan hâkimin tüm bu faaliyetlerde kullanacağı araçlardan biri hayatın olağan akışı kavramıdır. Çalışmamızda, kavramı öncelikle mantık ilkeleri ve kuralları çerçevesinde inceleyerek kavramın niteliğini ortaya koyacağız. Ardından kavramın ceza muhakemesinde ifade ettiği anlamı tespit edebilmek adına ceza muhakemesi sistemimizin temel ilkelerini, ispat kurallarını ve vasıtalarını inceleyeceğiz. Son bölümde ise ilk iki bölümün sentezi niteliğinde, hayatın olağan akışı kavramını mahkeme kararları çerçevesinde inceleyeceğiz. Hayatın olağan akışı kavramının son derece değişken olan ve herkes tarafından farklı algılanabilen yapısını ortaya koyarak ceza muhakemesinde söz konusu ölçütün kullanılmasında neden dikkatli olunması gerektiğini açıklayacağız.