Proje finansmanı ile finanse edilen yatırımların insani gelişme endeksi (İGE) üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİS ŞAHİN DEMİREL
Danışman: Burçay Yaşar Akçalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Dünya Bankası tarafından finansmanı sağlanan, Avrupa ve Orta Asya bölgesinde yer alan 18 ülke ve toplamda 271 adet yatırım için, 1994-2022 yılları arasındaki gerçekleşen yatırım harcamalarının İnsani Gelişme Endeksi (İGE) üzerindeki etkisinin ayrıntılı analizini bir ekonometrik model oluşturarak yapmaktadır. Bu projelerin coğrafi dağılımını, finansman türlerini, borç özkaynak oranlarını ve maliyet yapılarını incelemekte, enerji ve ulaştırma gibi sektörlere stratejik olarak odaklandıklarını vurgulamaktadır. Araştırma, proje sonuçları ve kalkınma ihtiyaçlarına ilişkin mevcut literatürle uyumlu olarak, proje maliyetlerinde tür ve finansman mekanizmasına bağlı olarak önemli farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. Son bölümde panel veri analizi aracılığıyla kurulan model ile Dünya Bankası tarafından finansmanı sağlanan yatırımlara ilişkin gerçekleşen harcamalar ile İGE arasında bir ilişki olup olmadığı analiz edilmiş ve kurulan ekonometrik modelde belirlenen değişkenler bu amaca uygun olarak belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan değişkenler şunlardır; İGE (bağımlı değişken), yatırım harcamalarının tutarı (bağımsız değişken), toplam rezervler (kontrol değişken), eğitim harcamalarının toplam gayri safi yurtiçi hasıla içindeki payı (kontrol değişken), kadın istihdamının toplam istihdam içindeki payı (kontrol değişken) ve ortalama yaşam süresi (kontrol değişken). Kurulan model ile Dünya Bankası projeleri ile ülkelerin İGE'si arasındaki ilişki ortaya konmuş olup bu çalışma Dünya Bankası projelerinin etkinliğine ilişkin bilgiler sunarak uluslararası kalkınma finansmanı alanına katkıda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Dünya Bankası, Proje Finansmanı, İnsani Gelişme Endeksi, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, Uluslararası Kalkınma Finansmanı, Panel Veri.