Sıçanlarda Karbon Tetraklorür ile Oluşturulan Karaciğer Hasarına Amaranthus Lividus (A. Blitum) Bitkisinin Antioksidan ve Hepatoprotektif Etkilerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuğba YILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE CAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bitkiler, karaciğer bozukluklarının tedavisi için geleneksel tıpta yaygın olarak kullanılırlar. Dolayısıyla karaciğer hasarının tedavisinde uygulanacak yeni ajanlar için potansiyel kaynak olarak kullanılabilirler. Amaranthus türleri tüm dünyada yaygın olarak yetişir ve bir çok ülkede tahıl ve sebze olarak kullanılır. Amaranthus lividus L. (Amaranthaceae) Batı Karadeniz Bölgesinde yiyecek olarak tüketilen önemli bir bitkidir. Bu çalışmanın amacı, sıçanlarda karbon tetraklorürün oluşturduğu karaciğer toksisitesine A. lividus sulu ekstresinin antioksidan ve hepatoprotektif etkilerini araştırmaktır. Çalışmamızda sıçanlara tek doz karbon tetraklorür (zeytin yağı ile 1:1 oranında seyreltilmiş 1,5 mL/kg i.p.) uygulamasından önce 9 gün boyunca A. lividus (250 ve 500 mg/kg) verildi. Bütün sıçanlar karbon tetraklorür uygulamasından 24 saat sonra öldürüldü. Kan örnekleri alındı ve elde edilen serumlarda alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), alkalen fosfataz (ALP), aril estaraz (ARE) ve paraoksonaz (PON) aktiviteleri ve total bilirubin düzeyi ölçüldü. Karaciğerde malondialdehit (MDA) ve glutatyon (GSH) düzeyleri, katalaz (CAT), glutatyon transferaz (GST), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon redüktaz (GSH-R) ve süperoksit dismutaz (SOD) gibi antioksidan enzim aktiviteleri ve ayrıca miyeloperoksidaz (MPO) aktivitesi ölçüldü. Deneylerimiz sonucunda, A. lividus ön uygulamasının karbon tetraklorür verilmesi sonucunda artan ALT, AST ve MPO aktivitelerini anlamlı derecede azalttığını, MDA ve bilirubin düzeylerindeki artışı ve karaciğerde GSH azalışını önlediğini gösterdi. Bu değişikliklere paralel olarak A. lividus, karbon tetraklorür uygulanan sıçanlarla karşılaştırıldığında, antioksidan enzim aktivitelerini (CAT, GST, GSH-Px, GSH-R ve SOD) anlamlı derecede arttırdı. A. lividus uygulaması PON ve ARE aktivitelerinde anlamlı olmayan artışa neden oldu. Karbon tetraklorür uygulanması ile serum ALP düzeyinde bir değişiklik gözlenmedi. Sonuçlarımız sıçanlarda karbon tetraklorürün oluşturduğu hepatotoksisiteye karşı A. lividus'un koruyucu etkiye sahip olduğunu ve bu etkinin bitkinin antioksidan aktivitesinden ileri gelebileceğini gösterdi.