Milletlerarası Yatırım Tahkiminde Ev Sahibi Devletin Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğü Karşısında Yatırımcının Doğayı Koruma Sorumluluğu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ali İhsan Tanrıöver

Danışman: Faruk Kerem Giray

Özet:

Milletlerarası yatırım hukukunda, ev sahibi devletin yabancı yatırımcılara karşı adil ve hakkaniyetli muamele yükümlülüğü, yatırımcıların korunmasına hizmet eden temel ilkelerden biridir. Bununla birlikte, çevrenin korunması amacıyla alınan düzenleyici önlemlerle yatırımcı haklarının çatışması, bu alanın en tartışmalı konularından birini oluşturmaktadır. Çalışmada, söz konusu çatışmanın nasıl dengelenebileceği incelenmekte; yatırım anlaşmaları ve tahkim uygulaması ışığında çevrenin korunmasına yönelik kamu yararı ile yatırımcı beklentileri arasındaki ilişkinin sınırları değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, devletin düzenleme yetkisi ile yatırımcının meşru beklentileri arasındaki denge noktasına odaklanılmış; ulusal ve uluslararası hukukta yatırımcının çevre sorumluluklarının giderek önem kazandığı ortaya konulmuştur. Özellikle sürdürülebilir kalkınma politikalarının rehberliğinde, yatırımcıların yalnızca hak sahibi değil, aynı zamanda yükümlülük taşıyan aktörler olarak ele alınmasının zorunluluğu vurgulanmaktadır. Çalışma esas olarak, siyasi rekabetin konusu haline gelen büyük ölçekli projelerden doğabilecek yatırım uyuşmazlıklarının kamu kaynaklarına ağır yük bindirmemesi için, yatırımcı sorumluluklarının açık ve gerekli biçimde ele alınması gerektiğini savunmaktadır. Böylelikle milletlerarası yatırım hukukunda daha dengeli, meşru ve sürdürülebilir bir yapının inşasına katkı sağlanması hedeflenmektedir.