ABD ve İngiltere dergilerinde TSK'nın Suriye harekâtının eleştirel söylem analizi: Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı ve Barış Pınarı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA ÖZTÜRK

Danışman: MELTEM BOSTANCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde ABD'nin Foreign Affairs, Newsweek ve Time dergileri ile İngiltere'nin The Economist ve The Week dergilerinde TSK'nın Suriye'nin kuzeyine yönelik icra ettiği Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı ve Barış Pınarı Harekâtı hakkındaki içerikler, Van Dijk'in metodolojisi ile eleştirel söylem analizine göre incelenmiştir. Çalışmada, birbirinden farklı ekonomi-politiği, editöryal politikaları, bağımsızlık ve tarafsızlık iddiaları olan ve farklı kurumsal köklerden gelen dergilerin, yayın yaptıkları ülkeler ve dış politikalarıyla uyumlu yayın yapıp yapmadıkları sorusuna cevap aranmış ve Türkiye'de de TSK'nın sınır ötesi harekâtının ABD ve İngiltere'deki dergilere yansımaları açısından literatür oluşturmayı amaçlamıştır. Çalışmanın sonucunda ABD'den incelemeye alınan 3 derginin tamamının ABD'nin resmî söylemleriyle uyumlu içerikler yayınladığı tespit edilmiştir. İngiltere liderliği pek çok kez Türkiye'nin sınır güvenliği konusundaki kaygılarına hak verdiğini söylerken, İngiltere merkezli dergilerin İngiltere'nin değil ABD'nin resmî söylemiyle aynı politikada yayın çizgisi belirledikleri tespit edilmiştir. İncelenen içeriklerin çoğunluğunda Suriye'nin kuzeyinde, Türkiye sınırlarında özerk bir Kürt devleti kurulması gerektiği savunulmuş ve PYD'nin özerkliği tecrübe ettiğine işaret edilmiştir. ABD ve İngiltere merkezli 5 dergiden incelenen 44 içeriğin ekseriyetinde, Türkiye'nin Kürtlerin tamamı ile PKK/YPG'yi eşdeğer tutuğuna yönelik gerçekle bağdaşmayan bir imaj çizdiği görülmüştür. Dergilerde yalnızca Fırat Kalkanı Harekâtı'nın IŞİD'le mücadele aşamasına ilişkin Türkiye hakkında nötr veya pozitif içerikler yayınlamıştır. Zeytin Dalı ve Barış Pınarı Harekâtı, incelenen tüm dergilerde negatif içeriklerle yansıtılmıştır. Anahtar kelimeler: Türk Silahlı Kuvvetleri, TSK, Suriye, YPG, IŞİD, Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı, Foreign Affairs, Newsweek, Time, The Economist, The Week