Caydırıcılık teorisi bağlamında 6284 sayılı kanun uygulamaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ÖPÖZ

Danışman: Filiz Baloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kadına yönelik şiddet, oldukça ağır sonuçları olan ve toplumda sık rastlanan bir şiddet türü olup yıllardır sürdürülen mücadeleye rağmen varlık göstermektedir. Söz konusu mücadele sürecinde, kadına yönelik şiddeti önlemek ve mağdurları korumak amaçlı pek çok adım atılmıştır. Ulusal hukukta bu anlamda atılmış en geniş kapsamlı adım 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'dur. Kanun'un içeriğinde, kadına yönelik şiddete ilişkin koruyucu ve önleyici tedbirler ile tedbirlerin ihlali hâlinde uygulanacak yaptırımlar yer almaktadır. Kanun'un amacına yönelik olarak yürürlük tarihinden itibaren yüzlerce koruma kararı verilmiştir. Ancak kadına yönelik şiddetin giderek artması ve koruma kararlarına rağmen şiddet uygulanabilmesi, Kanun'un caydırıcılığının sorgulanmasına yol açmaktadır. Caydırıcılık teorisi, suç önleyici politikalara yön vermesi bakımından oldukça önemli bir yere sahiptir. Bireysel ve toplumsal boyutları olan caydırıcılık, zaman içerisinde farklı etkenlerle karmaşık bir yapıya bürünmüş ve birtakım sınırlılıklar içerisinde ele alınmaya başlanmıştır. Söz konusu sınırlılıklar, ceza adalet sisteminden kaynaklandığı gibi bireysel ya da toplumsal olgulara dayalı olarak da ortaya çıkabilmektedir. Bu kapsamda kadına yönelik şiddet, sahip olduğu özellikler nedeniyle caydırıcılığın sınırlı olduğu bir şiddet türüdür. Bu çalışmanın amacı, önleyici tedbir başvurusu yapan şiddet mağdurlarının koruma kararlarına ilişkin şahsi deneyimleri ve Kanun'un şiddet faili üzerindeki etkisinin caydırıcılık ekseninde incelenmesidir. Böylece, Kanun'un yeterliliği test edilerek uygulamadaki sorunlar tespit edilmiş ve caydırıcılığın arttırılması amacına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Nitel araştırma yaklaşımıyla yapılan çalışmada, amaca yönelik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış form kullanılarak mağdurlarla derinlemesine mülakat yapılmıştır. Elde edilen veriler Kanun'un yeterliliği, mağdurların uğradıkları şiddete ilişkin süreçlerdeki şahsi deneyimleri ve karşılaştıkları problemler temaları altında incelenmiştir.