Türkiye’nin NATO’ya Girişi ve Savunma Politikaları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Metin İLHAN
Danışman: Ali Arslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İkinci Dünya Savaşı'nın 1945'te sonuçlanması, dünyadaki mevcut savunma politikalarında köklü değişimleri beraberinde getirmiştir. Türkiye Cumhuriyeti açısından da önemli değişimleri barındıran bu yeni dönemin etkisi, savaşın sonuçlanması ile durmamış ve artarak devam etmiştir. Türkiye, savaşın sonuçlanması ile birlikte Batı ittifakı içerisindeki yerini pekiştirmekle birlikte, bir süre sonra, aynı ittifak içerisinde ortak değiştirmek durumunda kalmıştır. Türkiye'nin eski politik ortağı İngiltere'nin yaşadığı ekonomik sorunlar, hem dünya için hem de Türkiye için yeni bir dönemi başlatmıştır. Dünyada, bu yeni dönemin aktörü ve Türkiye'nin yeni politik ortağı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) olmuştur. Türkiye'de, 1945 yılından itibaren etkisini artırarak devam ettiren bu yeni dönemin aktörü ABD ile askeri ölçekte başlayan ilişkiler, giderek daha değişik alanlara yayılmıştır. İlişkiler 1947'den sonra önemli bir ivme yakalamış, 1952'de Türkiye'nin Kuzey Atlantik Paktı'na (NATO) üye olması ile birlikte savunması tam olarak bu ittifaka, dolayısı ile ABD'ye eklemlenmiştir. 1945 ile 1954 yılları arası Türk–Amerikan ilişkileri Türkiye açısından o güne dek örneği görülmeyen bir hızda ilerlemiştir. 1952 tarihi ile birlikte tam olarak "savunma politikası" temeline oturan bu ilişkiler yönünü ekonomik, sosyal ve kültürel alanlara da kaydırmıştır. Bu doktora tezi, 1945 yılından başlayıp 1965 yılına kadar olan Türk–Amerikan ilişkilerini, "Türkiye'nin savunma politikası" ekseninde değerlendirmektedir. Tezde, Türkiye'nin bu yeni ortağı ile olan tüm ilişkilerini özellikle askeri, ekonomik, sosyal ve kültürel bağlamda, belgeler eşliğinde değerlendirmiştir. Bu tez çalışması, Türkiye'nin ABD– NATO ile kurmuş olduğu ortaklık sonucunda, Türk Ordusu'ndaki tarihi değişimi, "askeri müdahaleyi" ve "benzersiz tasfiyeyi" tüm yönleriyle ortaya koymakta, farklı bir pencereden bakmaktadır.