Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Bitkisinde Senesens İle Nitrik Oksit Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Çiğdem Selçukcan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gül ÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZETAYÇ ÇEĞ (Helianthus annuus L.) B TK S NDE SENESENS LE N TR KOKS T ARASINDAK L ŞK N N NCELENMESBu çalışmada Helianthus annuus L. (ayçiçeği) fidelerinin kotiledonlarında meydanagelen senesens olayı üzerine nitrik oksitin (NO) etkileri incelendi.Ayçiçeği tohumlarının çimlenmesini ardışık gelişen fideler 10 gün süre ile perlitteyetiştirildikten sonra ¼ Hoagland besin çözeltisi içeren hidroponik kültüre alındı.Kotiledonlardaki senesens başlangıcını takiben (yaklaşık 23. gün) fidelere ¼ Hoaglandbesin çözeltisi ile hazırlanmış NO vericisi olarak kullanılan sodyum nitropurissidin(SNP) farklı konsantrasyonları (0.1, 1, 10, 100 ve 400 M) uygulandı. Kontrol grububitkilerinde ortalama yeşil alan % 50 olduğu gün hem kontrol hem de deney grubufidelerin kotiledonları hasat edildi. NO in senesens süreci üzerine olan etkisikotiledonlardaki oransal su içeriği, membran permeabilitesindeki değişiklikler, klorofilve total çözünebilir protein miktarı, peroksidaz enzim aktivitesindeki değişiklikler gibiparametrelere bakılarak belirlendi.Kontrol grubu fidelerindeki kotiledonlar ile kıyaslandığında düşük SNPkonsantrasyonlarında, özellikle 0.1 M SNP uygulandığında senesensin geciktiğisaptandı. Senesens derecesine paralel olarak kontrole göre 0.1 M SNPkonsantrasyonunda kotiledonların oransal su içeriğinin en yüksek, 400 M SNPkonsantrasyonunda ise en düşük seviyede olduğu belirlendi. Dış ortama sızan maddemiktarının 72. saat sonunda kontrol grubundaki artışa zıt bir şekilde 10 M SNPkonsantrasyonunda hemen hemen aynı düzeyde seyrettiği gözlendi. SNPkonsantrasyonları arttıkça klorofil miktarının giderek azalıp 400 M SNP de kontroldeğerinin altına düştüğü, total çözünebilir proteinlerin 10 M SNP de en yüksekseviyeye ulaştığı, peroksidaz aktivitesinin ise konsantrasyona paralel olarak artışgösterdiği tespit edildi.Bu araştırmanın sonucunda, eksojen SNP uygulamalarının konsantrasyona bağlı olarakH. annuus fidelerinde senesens sürecinin düzenlenmesinde etkili olabileceğisöylenebilir.