Neonikotinoid Grubu İnsektisidlerin Sitotoksik Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Adem Kılınç
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sibel ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarımsal üretimde, hasat sonrası depolamada önemli miktarlarda ürün kaybına neden olan, ürün kalitesini olumsuz yönde etkileyen bitki hastalıkları, zararlılar ve yabancı otlarla mücadelede en etkili yöntem olmaları, ekonomik şekilde üretilmeleri ve kullanımlarının kolay olması tarım ilaçlarının (pestisit) sıklıkla tercih edilmelerinin sebebidir. Ancak üreticilerin daha fazla ve kaliteli ürün elde edebilmek için gereğinden fazla pestisit tüketmeleri, bilinçsiz ve hatalı uygulamalar, gıda maddelerinde yüksek düzeyde pestisit kalıntılarına sebep olmaktadır. Yapılan araştırmalarda, pestisitlerin sinir sistemini etkileyici, endokrin sistemi bozucu kronik toksik etkileri yanı sıra mutajenik, teratojenik ve karsinojenik etkilerinin de söz konusu olabileceği rapor edilmiştir. Neonikotinoitler yeni grup insektisitler olup, çeşitli haşerelerin kontrolünde kullanılmaktadır. Neonikotinoitler sistemik özellikte olup, genellikle böceklerin santral sinir sistemini etkiler, paralize ve ölüme sebep olur. Neonikotinoitler tohumların korunmasında kullanıldığında çevrede kalıcı olabilir ve bitkilerin nektar ve polenlerinde kalıntı olarak yerleşebilir. Bu özellikleri arılar ve diğer polen taşıyıcılar için bir risk oluşturabilir ve böylelikle çevre sağlığına zararlı etkileri bulunabilir. Yüksek Lisans Tez çalışmasında sıklıkla kullanılan neonikotinoit grubu insektisitlerden asetamiprid, klotianidin, imidakloprid, thiakloprid, tiyametoksam'ın insan hepatoselüler karsinoma (HepG2) ve nörblastoma (SH-SY5Y ) hücre dizileri üzerine 24 ve 48 saat maruziyetleri sonucu MTT ve NRU testi kullanılarak sitotoksik etki potansiyelleri değerlendirildi. SH-SY5Y hücrelerinde 24 ve 48 saat maruziyet sonucu neonikotinoitlerin IC50 değerleri 0,65 - > 4 mM olarak belirlenirken, HepG2 hücrelerinde ise IC50 değerleri 0,40 - > 4 mM olarak belirlendi. Neonikotinoitlerin SH-SY5Y hücrelerine kıyasla HepG2 hücreleri üzerine sitotoksik etkisinin daha fazla olduğu gözlendi. Tez çalışmasından elde edilen sonuçların, sitotoksik etkiye sahip oldukları tespit edilen neonikotinoit grubu insektisitlerin insan ve çevre sağlığı üzerine toksik etkileri ile ilgili araştırmaların çoğaltılması ve kullanımları konusunda gerekli tedbirlerin alınması hususlarına dikkat çekeceğine inanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Neonikotinoitler, HepG2 hücreleri, SH-SY5Y hücreleri MTT testi, Nötral kırmızısı testi