Pankreatik Duktal Adenokarsinomda ER stresi ile ilişkili genlerin ekspresyon düzeylerinin kemoterapi direnci ile ilişkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Onkoloji Enstitüsü, Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURAY FARHADI

Eş Danışman: MEHVEŞ PODA

Danışman: Semra Demokan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tüm pankreas kanseri neoplazm tipleri, hızlı nüksetme ve yüksek metastaz yapma kabiliyetine sahiptir, kemoterapi ve radyoterapiye direnç göstermeleriyle de karakterizedirler. Kanser tedavisinde, hücre ölümünü tetiklemek için endoplazmatik retikulum homeostazındakı bozulmalar sonucu oluşan ER stresinden yararlanılabilir. Gelişen tedavi protokollerine rağmen, pankreas kanser hastalarının sağkalım oranı halen düşük düzeyde seyretmektedir. Aktüel tedaviye, primer olarak Gemsitabin (GEM) başlanmakta ve sonraki fazlarda tedavi etkisini arttırabilmek için farklı kemoterapötik ajanlarla kombinasyon tedavileri uygulanabilmektedir. Bu çalışmanın amacı ise, GEM varlığında pankreatik adenokarsinom (PDAC) hücre soyu olan PANC-1 hücrelerinde ER stres faktörlerinin incelenmesidir. Deney dizaynı GEM+, GEM- gruplarını içerecek şekilde yapılmıştır. GEM+ olarak çalışılan grup daha sonra CD24+ ve CD44+ yüzey belirteçleriyle ayrıştırılmıştır. Tüm gruplarda, GADD45B, SERPINE1, CHOP genlerindeki ifade düzeylerinde oluşan değişiklikler QRT-PCR analiz yöntemiyle incelenmiştir. GADD45B`in geni hücre döngüsü, hücre sağkalımı, senesens, apoptoz, onkojenik stres gibi çeşitli fizyolojik ve çevresel stres faktörlerine tepki gibi yolaklarda rol oynadığı bilinmektedir. SERPINE1 ise, hücre göçünü teşvik edebilmekte veya apoptozu uyarabilmektedir. CHOP'un aşırı ekspresyonu antikanser tedavisini temsil edebilir. Bulgular: Çalışmada, GEM+ grupta GADD45B ve SERPINE1 gen ifadelerinde kontrol grubuna nazaran (ilaç uygulanmamış) 1,34 kat ve 1,44 kat artış olduğu saptanmıştır. Yüzey belirteçlerine (CD24+/CD44+) göre seçilen hücrelerde ise, GADD45B ve SERPINE1 ekspresyonunda 1,8 kat ve 1,58 kat artış saptanmıştır. CHOP ekspresyonunda GEM+ ve GEM- grupları karşılaştırıldığında ekspresyonundaki değişimin 0,48 (2,08 kat düşüş); GEM+(CD24+/CD44+) grupla GEM- grup karşılaştırıldığında 0,62 (1,61 kat düşüş) olduğu belirlenmiştir. Sonuç: GADD45B, SERPİNE1, CHOP genlerinin ilaç-direnç ve ilaç-takip pankreas kanseri araştırmalarında yeni umut verici biyobelirteçler olarak katkıda bulunabilecekleri ve gelecekteki hedefli tedavilerde erken teşhisde kullanılabileceği öngörülmektedir.