Cezayir'de Dilbilim Çalışmaları ve Abdurrahman El-Hac Salih


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve GÖRGÜLÜ

Danışman: İbrahim Şaban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmamız, Cezayir'deki dilbilim çalışmalarını ve 20. yüzyılda modern Arap dilbilim çalışmalarıyla kendisinden söz ettiren Cezayirli dilbilimci Abdurrahman el-Hâc Sâlih'i ele almaktadır. Abdurrahman el-Hâc Sâlih, klasik dönem çalışmalarını özgün Arap dilbilimini inşa etmek için bir mihenk taşı olarak görmektedir. Arap nahvi ve Batı kaynaklı çalışmaları objektif olarak ele alması hem Arap mirasını değerlendirmesi hem de modern Arap dilbilim teorilerine ışık tutması açısından önemlidir. Çalışmamızda Batı'da temelleri atılan dilbilimin Cezayir'de ortaya çıkışı, dilbilimcilerin babası olarak anılan Abdurrahman el-Hâc Sâlih'in dil olgusuna bakışı ve bu alandaki çalışmaları incelenmiştir. Araştırmamızın birinci bölümünde dilbilimin tanımı, konusu, amacı, alt dalları, Arap dilinde dilbilim karşılığında kullanılan kavramlar ve Arap dünyasındaki dilbilim çalışmaları yer almaktadır. İkinci bölümünde Osmanlı ve Modern dönem Cezayir'inde dilbilim çalışmaları, Cezayir'in önde gelen dilbilimcileri ve Cezayir'de Arap diline dair faaliyet gösteren kurumlar hakkında bilgi verilmektedir. Çalışmamızın son bölümünde ise Abdurrahman el-Hâc Sâlih'in hayatı, eğitimi, görev ve sorumlulukları, öğrencileri ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra dilbilim alanında yaptığı çalışmalar ele alınarak Arap dilbilimine katkısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dilbilim, Modern, Arap, Cezayir, Abdurrahman el-Hâc Sâlih.