Korku kültürü ve güvensizlik üretimi bağlamında televizyon haberlerinde ateşli silah sunumu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İLETİŞİM SOSYOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AJDA ÜÇER
Danışman: Necla Odyakmaz Acar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Televizyon bugün hala, insanların bilişsel süreçlerine etki eden, onların tutum ve davranışlarını yönlendiren önemli bir kitle iletişim aracıdır. Bu durum, özellikle de kayda değer bir ilgiyle izlendiği araştırmalarca belirlenmiş olan televizyon haber programlarının, şiddete dayalı toplumsal gerçekliği yansıtma biçimi bağlamında dikkat çekicidir. Çeşitli etkenlerle baskılanmış bireylerin yaygın bir kendini ifade yolu haline gelen şiddet ve kullanılan şiddet öğeleri, televizyon haber bültenlerinin dolayımı aracılığıyla ekrana çoğaltılarak ve abartılarak yansıtılmaktadır. Örneğin ateşli silahlarla gerçekleştirilen şiddet haberlerinde silah, televizyonun dijital tasarım olanakları kullanılarak, görsel efektlerle vurgulanmakta, büyütülmekte ve etkisi tekrarlarla arttırılmaktadır. Böylelikle temelde bir haber verme pratiği olan haber bültenlerinde ateşli silah sunum biçimi ve buna eşlik eden retorik, korku kültürü ve kaygı üretim pratiğine dönüşmektedir. Mevcut araştırmada, yayın politikası göz önüne alınarak belirlenmiş üç ana haber bülteni, ateşli silahın sunumu bağlamında, on beş günlük bir zaman dilimi esas alınarak analiz edilmiştir. Nitel araştırma yönteminin içerik analizi tekniği ile ateşli silahlı şiddet haberlerinin frekansı ve süresi ile ateşli silah sunumunun frekansı ve süresi tespit edilmeye çalışılmıştır. Aynı araştırma yönteminin eleştirel söylem analizi tekniği kullanılarak, silahın görsel sunumunun ve dilinin retorik çözümlemesi yapılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, araştırma göstermektedir ki, üç ana haber bülteninden, sansasyona dayalı bir habercilik anlayışı ile yayın yapan iki tanesinde ateşli silahlı şiddet haberlerinin oranı, silahın gösterim frekansı ve süresi, korku ve güvensizlik üretmek suretiyle, izleyicide olumsuz bir etki yaratacak nitelikte ve orandadır. Söz konusu haberlerin retorik çözümlemesi sonuçları da kullanılan korku ve dramatizasyon unsurlarının bahse konu iki ana haber bülteninde, insanlarda korku ve güvensizlik yaratacak oranda fazla kullanıldığına işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Korku Kültürü, Güvensizlik, Haber, Ateşli Silah, Şiddet