Aristoteles'in Siyaset Felsefesinde Polis- İnsan İlişkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölüm, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH DEMİR
Danışman: Bayram Ali Çetinkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Aristoteles'in ((İ.Ö. 384-322) insanı siyasal bir canlı olarak tanımlamasını, siyaset felsefesinin bir problemi olarak ele almaktadır. Bu bağlamda, insanın etik-politik bir varlık olarak birlikte yaşama tecrübesinin tarih boyunca yaşadığı serüven ve dönüm noktaları, Aristoteles'in yaklaşımı çerçevesinde tartışılmaktadır. Onun hangi saiklerle yaklaşımını temellendirdiği, izlediği yöntem, dayandığı tarihî ve felsefi zemin ele alınmaktadır. Bu zeminin Antik Yunan Dünyası ile sınırlı olmadığı, insanlığın aynı zamanda ortak tecrübesine de dayandığı; buna karşın polisin nihayetinde Yunan Dünyasına has bir tecrübe olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. İlk bölümde insanların bir arada yaşama tecrübesinin tarihî süreci ele alınmaktadır. Söz konusu süreç, Antik kentin doğası, ilk yerleşim yerlerinin ortaya çıkışı, tarımsal ve kentsel devrim gibi evreler şeklinde ele alınmakta ve sadece Yunan Dünyasına değil daha bütüncül bir yaklaşım göz önünde bulundurulmaya çalışılmaktadır. Ayrıca bu süreçte yaşanan dönüm noktaları ve Yunan Dünyasında polisin ortaya çıkışının kökenleri araştırılmaktadır. Polisin ortaya çıkışıyla birlikte Aristoteles'e gelene kadar geçirdiği süreçler ana hatları ve çalışmanın sınırları çerçevesinde ele alınmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde Aristoteles'in siyaset araştırması söz konusu edildiğinde insanın siyasal bir canlı olarak tanımlaması etik-politik bir düzlemde incelenmeye çalışılmıştır. Onun siyaseti öncelikle etik ile başlatmasından dolayı etik konusundaki tespitleri açıklanmaya çalışılmaktadır. Ardından Yunan Dünyası özelinde polisin ortaya çıkışın tarihsel süreci gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Sparta ve Atina polisleri iki örnek olarak genel hatlarıyla ele alınmıştır. Keza Aristoteles'in siyaset tanımlaması, yönetim biçimleri sınıflaması da genel hatlarıyla gösterilmeye çalışılmıştır. Son bölümde Aristoteles'in polis konusundaki yaklaşımı, temel dayanakları; polisin olmazsa olmaz 'kurum' ve yapıları ele alınmıştır. Bununla birlikte Aristoteles'in polis söz konusu olduğunda üzerinde ayrıntılı bir şekilde durduğu eğitim konusu kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: insan doğası, etik, politik, siyaset, ahlak, etik-politik insan, yurttaş, yurttaş-insan, polis, kent, kent-devleti, ideal polis, siyasal yönetim, bios politikos, siyasal canlı, Antik Yunan