İkinci Dünya Savaşı'nın Halkevi Dergilerindeki Yansımaları (1939-1945)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burak Akyazı
Danışman: Nilüfer Erdem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İkinci Dünya Savaşı'nın 1939 Eylül'ünde Avrupa'da patlak vermesi ve sonrasında izlediği seyir, Türkiye'yi savaşın iki tarafı için de stratejik bir konuma taşımıştır. Türkiye savaş süresince diplomatik kanalları daima açık tutarken savaşın dışında kalmayı önceleyen bir siyaset izlemiştir. 1945 yılına gelindiğinde savaşın seyri değişirken Türkiye, sonrasında kurulacak yeni dünya düzeninde yer almak için 23 Şubat 1945 günü Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmişse de bu durum kâğıt üzerinde kalmıştır. Türkiye her ne kadar İkinci Dünya Savaşı'nın dışında kalmaya gayret gösterse de savaştan siyasi, askeri ve iktisadi yönden derinden etkilenmiştir. İkinci Dünya Savaşı süresince hükümet halkı savaş hakkında bilgilendirmeye ve bilinçlendirmeye gayret gösterirken bu süreçte yoğun şekilde kullandığı enstrümanlardan birisi de Halkevleri olmuştur. 1932 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'ne bağlı olarak kurulan Halkevleri, toplumun eğitilmesinin yanında parti-devlet-halk bütünleşmesinde de önemli rol oynayan bir kurum olmuştur. Toplumsal hayatın içinde olan Halkevleri hem düzenledikleri kurslar, konferanslar ve toplantılar ile savaş boyunca halkı hükümet eksenli bilgilendirmeye gayret göstermişler, hem de yayınladıkları dergiler ile geniş toplum kesimlerine ulaşmaya çalışmışlardır. Çalışmamızda Türkiye'nin fiilen dâhil olmadığı; ancak toplumsal hayatta etkileri derinden yaşanan İkinci Dünya Savaşı, Halkevleri tarafından çıkartılan dergiler üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Savaşın Türkiye sınırında hissedildiği 1940 ve 1941 yıllarında yaşanan askeri ve siyasi gelişmeler tüm boyutları ile dergilerde kendine yer bulurken, 1941 yılı sonrasında savaşın değişen dengesi Halkevi dergilerinde de kendini göstermiştir. Dergiler bu tarihten sonra savaşın daha çok iktisadi ve toplumsal yönüne odaklanırken, savaşın ilk günlerinde görülen çok seslilik savaşın sonlarına doğru yerini tek sesli bir yayın çizgisine bırakmıştır. Anahtar Kelimeler: Halkevi, Yetişkin Eğitimi, İkinci Dünya Savaşı, Halkevi Dergileri, Ülkü.