Bulgaristan müzik arşivlerindeki Türk müziğine ilişkin tarihi ses kaynaklarının kataloglanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konservatuvar Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Selin Sağıroğlu

Danışman: Abdullah Akat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Balkan ülkeleri içerisinde Türk nüfusun büyük bir halkasını oluşturan Bulgaristan ve Balkanlar, tarihsel, siyasal, sosyal ve kültürel anlamda Türkler için önemli bir bölge olmuştur. 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu'nun Ruslara karşı savaşı kaybetmesi ve Balkanlardan çekilmesiyle birlikte bölgede yaşayan Türk nüfus, sosyo-politik açıdan değişim sürecine girmiştir. Bu değişim süreciyle bölgede, nüfus hareketleri, dini çatışmalar, sosyo-ekonomik değişimler ve kültürel değişimler yaşanmıştır. Özellikle 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Bulgaristan Türklerinin tarihsel sürecinde önemli bir dönüm noktası olmuş ve Bulgaristan'da yaşayan Türkler, azınlık konumuna düşmüştür. Bulgaristan Türkleri, 19. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle başlayan, 20. yüzyıla kadar devam eden zorunlu göçler ve asimilasyon politikalarının hakim olduğu bir ortamda kültürlerini koruma, yaşatma ve nesilden nesile aktarma çabalarını sürdürmeye çalışmışlardır. Bu tezde, Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlardaki tarihsel sürecinden başlayarak, Bulgaristan'daki Türklerin zorunlu göçler ve asimilasyon politikaları karşısındaki direnişleri ve kültürel kimliklerini koruma çabaları ele alınmış, Bulgaristan Türklerinin kültürel mirasının önemli bir bölümünü oluşturan halk şarkılarına yönelik tarihsel belgeler, Sofya'da bulunan iki önemli müzik arşivi Bulgaristan Bilimler Akademisi (BAS) ve Bulgaristan Ulusal Radyosu (BNR)'nda tespit edilmiş, incelenmiş ve bu müzik arşivlerindeki tarihsel kaynaklar üzerine orijinal kataloglama yapılmıştır. Müzikoloji disiplinindeki tarihsel, karşılaştırmalı ve etnografik yöntemlerin kullanıldığı bu çalışmada veriler, gözlem, görüşme ve arşiv çalışması teknikleriyle toplanmış ve bulgulara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bulgaristan Türkleri, müzik arşivi, Bulgaristan Bilimler Akademisi, Bulgaristan Ulusal Radyosu, orijinal kataloglama