Küçük örneklem büyüklüklerinde örnek sayısının tekrarlanan ölçümlü veri analizleri sonucu üzerine etkisi: Bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU DİKER

Danışman: Sevda Özel Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir çalışma planlanırken hedeflerden biri evreni temsil eden örneklem seçebilmektir. Bunun koşullarından biri örneklemenin yansızlığı, diğeri ise yeterli büyüklükte örneklem seçimidir. Yeterli büyüklükten daha geniş bir örneklem seçildiğinde çalışma için harcanan süre ve maliyet artacak, özellikle laboratuvar hayvanlarının kullanıldığı çalışmalarda etik sorun oluşturabilecektir. Örneklem büyüklüğü, kullanılan istatistiksel test sonuçlarının doğruluğunu da etkileyebilir. Çok büyük örneklemler, klinik olarak önemsiz olan küçük farklılıkları istatistiksel olarak anlamlı farklar olarak gösterebilir. Küçük örneklem büyüklüklerinde ise düşük etki büyüklüğü dolayısıyla Tip-2 hata artabilir. Bu nedenle evreni temsil edebilecek optimum örneklem büyüklüğünü saptamak önemlidir. Bu çalışmada aynı evrenden farklı örnek sayıları (8, 12, 16, 20) ile oluşturulan küçük örneklem büyüklüklerinde tekrarlanan ölçümlü veri analizlerinin sonuçları karşılaştırıldı. Uygulama, diş hekimliği alanında güncel olarak kullanılan 3-boyutlu kazıma cihazı ve iki yazıcı ile üretilen geçici kron materyalleri üzerinden yapıldı. Elde edilen üç materyalin başlangıç, 2500 ve 5000 siklus termal yaşlandırma sonrası üç farklı zamanda (T0,T1,T2) renk ölçümleri yapıldı. Renk değerleri L, a ve b renk koordinatları ile, iki zaman arası renk değişimi ise ΔE00 hesaplaması ile kaydedildi. Her materyal grubunda ΔE00(1) ve ΔE00(2) arasında anlamlı farklılık varken örnek sayısına bağlı bir farklılık gözlenmedi. Yazıcı ile üretilen 2 grupta örnek sayısı 8, 12 ve 16 olduğunda b1-b2 değerleri arasında istatistiksel bir anlamlılık bulunmazken örnek sayısı 20 olduğunda bu değerler arasında anlamlı bir fark gözlendi. Kazıma grubunda ise örnek sayısı 8 ve 16 iken anlamlı fark bulunmayan a1-a2 arasında örnek sayısı 12 ve 20 iken istatistiksel anlamlılık bulundu. Diğer sonuçlar örneklem büyüklüğünden etkilenmedi. Tüm test istatistiklerinde 0,95'ten daha yüksek güce ulaşıldı.