Ekstrahepatik ve intrahepatik portal hipertansiyonu olan çocuklarda portal gastropati ve duodenopati: Endoskopik tanı ve histolojik skorlama
Tezin Türü: Tıpta Yandal Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEN AYDOĞAN
Danışman: Özlem Durmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Portal hipertansiyonun komplikasyonları arasında yer alan portal hipertansif gastropati ve duodenopati, inflamasyon olmaksızın mukozal ve submukozal vasküler dilatasyonlarla karakterizedir ve primer olarak mukozanın endoskopik görünümü ile tanımlanır. Portal gastropatinin klinik izlemde önemi, ağır lezyonların taşıdığı kanama riskidir. Hayatı tehdit eden akut kanamalar yanında kronik gastrointestinal kaynaklı kanamaların ve aneminin de önemli bir nedenidir. Portal hipertansiyonu olan erişkin populasyonda sıklığı %4-98 gibi değişen oranlarda bildirilmiştir. Çocuk yaş grubunda ise konu ile ilgili yayınlar sınırlıdır. Bildirilen oranlar %40-64 arasında değişmektedir. AMAÇ: Bu tezde portal hipertansiyon nedeniyle izlenen çocuk yaş grubundaki hastalarımızda portal gastropati ve duodenopati sıklığını saptamak, portal gastropati ve duodenopati saptanan hastalarda bu lezyonlar ile portal hipertansiyon ve karaciğer hastalığına ilişkin klinik ve laboratuar parametreler arasındaki korelasyonu araştırmak, portal gastropati ve duodenopatinin endoskopik bulgularıyla histolojik bulguları arasındaki ilişkiyi irdeleyerek histolojik bulguların kanama riskinin ve prognozun belirlenmesi açısından değerini ve bu amaçla histolojik bir skorlama sisteminin kullanılıp kullanılamayacağını araştırmak amaçlanmıştır.YÖNTEM: Çalışmada Ocak 2006 ve Kasım 2007 arasında portal hipertansiyonu nedeniyle endoskopik inceleme uygulanan 51 ardışık hasta [29 erkek, ortalama yaş 10,1± 3,6 yıl (2,5-15.8 yaş)] retrospektif olarak değerlendirildi. Demografik ve klinik özellikleri kaydedilen hastaların, endoskopi sırasında karşılaşılan portal hipertansif bulguları Baveno sınıflamasına göre derecelendirildi. Mideye ait biyopsilerde ?kapiller genişleme, kapiller proliferasyon, kanama, ödem, iltihap, foveolar epitel hiperplazisi, düz kas lifleri ve H. pylori varlığı?, duodenuma ait biyopsilerde ise ?kapiller genişleme, kapiller proliferasyon, kanama, ödem, iltihap? varlığı aynı patolog tarafından 4 puan üzerinden derecelendirildi. BULGULAR: Portal hipertansiyon etiyolojileri 28 hastada sirotik, 11 hastada intrahepatik nonsirotik, 12 hastada ise ekstrahepatik idi. Endoskopik olarak %58.8 oranında portal gastropati, %9 oranında portal duodenopati saptandı. Portal gastropati oranı sirotik grupta en yüksek bulunurken (%64.3), intrahepatik nonsirotik ve ekstrahepatik portal hipertansiyonu olan hastalarda benzerdi (sırasıyla %54.5 ve %50). Sirotiklerde Child-Pugh skoru ile Baveno portal gastropati skoru arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0.001). Mideye ait histolojik bulgular arasından sadece kapiller dilatasyon endoskopik olarak konulan portal gastropati tanısıyla anlamlı ilişki sergiliyordu (p=0.042). Endoskopide saptanan portal duodenopati ile histolojik bulgular arasında ise korelasyon saptanmadı.SONUÇ: Sirotiklerde Child-Pugh skoru ile Baveno portal gastropati skoru arasındaki ilişkinin anlamlı olması portal gastropatinin karaciğer hastalığının derecesinden etkilendiğini düşündürmektedir. Kapiller dilatasyon çalışmamızda mide biyopsilerinde endoskopik tanı ile anlamlı birliktelik gösteren tek histolojik bulgudur. Duodenumun histolojik bulgularıyla endoskopik yolla tanı konan portal duodenopati arasında her hangi bir ilişki saptanmamıştır. Portal gastropati çocukluk çağında da erişkin hastalar için bildirilen oranlara benzer sıklıkta karşımıza çıkan ve portal hipertansif hastaların yönetimi sırasında aranması ve izlenmesi gereken bir bulgudur. Buna karşın gastrik antral vasküler ektazi çocuk hastalarda nadir bir bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır.ANAHTAR KELİMELER: Portal hipertansiyon, gastropati, duodenopati, çocukluk çağı