Essays on efficiency, profitability, and stability of the Iraqi banking industry
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EKONOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BHA ALDAN ABDULSATTAR FARAJ
Danışman: Gökhan Övenç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, 2010-2020 dönemi için Irak bankacılık sektörünün performansını değerlendirmek amacıyla verimlilik, kârlılık ve istikrar üzerine üç ampirik çalışmayı bir araya getirmektedir. İlk makale, Irak ticari bankalarının maliyet verimliliği fonksiyonunu ve piyasa gücü göstergelerini tahmin etmiştir. Ampirik bulgular, geçiş döneminde bankacılık sektöründe fiyat-maliyet verimliliği endeksinde bir düşüş olduğunu göstermiştir. Ayrıca, Lerner endeksi de olumsuz sonuçlar göstermiş ve Irak bankalarının piyasa gücünde bir düşüş olduğunu ortaya koymuştur. İkinci makale, verimlilik, risk ve rekabetin kârlılık üzerindeki etkilerini incelemiştir. İki aşamalı Genelleştirilmiş Momentler Sistemi (GMM-SYM) tahmin edicisini kullanarak değişkenler arasındaki korelasyonu analiz edilmiştir. Özellikle farklı risk alma ve rekabet seviyeleriyle fiyat-maliyet verimliliğinin banka kârlılığı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bulgular, maliyet açısından daha verimli olan Irak bankalarının daha yüksek varlık getirisi sağladığını, ancak artan rekabetin Irak bankacılık sektöründe kârlılığı azalttığını göstermektedir. Üçüncü makale, Irak bankacılık endüstrisinde risk, sermaye ve verimlilik arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu kısımdaki çalışma bankacılık düzenlemelerinin bankaların riskli davranışları üzerindeki etkisine odaklanmıştır. Özellikle sıkı sermaye gereklilikleri, düzenleyici otoritelerin risk üzerindeki etkisi ve düzenleme ile verimlilik arasındaki etkileşim gibi faktörlere yoğunlaşılmıştır. 2010-2020 dönemi için 3SLS yaklaşımı kullanılarak değişkenlerin eş zamanlı etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmamızın bulguları, bankacılık sektöründe sermaye gereklilikleri ile riskli davranış arasında ters bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özellikle, daha yüksek sermayelendirme seviyeleri, bankaların risklere maruz kalma olasılığını artırmaktadır. Bu gözlem, ahlaki tehlike kavramı ile uyumludur. Bulgular ayrıca bankaların verimliliğinin sermaye ve risk seviyeleri üzerinde etkisi olduğunu, verimli işletmelerin daha düşük kârlarını telafi etmek için daha yüksek riskler almaya meyilli olduğunu göstermektedir. Bu tezde sunulan bulgular, mevcut literatürde yenidir ve kamu politikası açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır. İlk olarak, Iraklı politika yapıcılar, varlık kalitesinin sürekli iyileştirilmesine öncelik vermeli ve bankacılık rekabetini teşvik etmek ile istikrarlı bir bankacılık sektörü sağlamak arasında bir denge kurmaya çalışmalıdır. Ayrıca, Irak'taki politika yapıcılar, kapsayıcılık ve istikrar hedeflerini kalkınma stratejilerinin bir parçası olarak takip ederken, bankaların etkin ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak için uygun ve kapsamlı bir finansal ortam oluşturmalıdır. İkinci olarak, ticari bankaların kredi tekelleriyle yüzleşmesi için bankaların birleşmelerini teşvik etmek stratejilerden biri olmalıdır. Kamu bankalarının yüksek yoğunluğu ve bunların özelleştirilmesine yönelik çabalar, finansal reformu tamamlayıcı bir niteliğe sahiptir. Çünkü finans sistemi reformu, bankalar arasında rekabeti teşvik eder ve faiz oranlarını belirleme ve krediyi yönlendirme konusunda onlara özerklik sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Iraq, Verimliliği, Kârliliği, İstikrari