Pankreas kanser hücre hattında pankreas duktal adenokarsinomda erken teşhis ve tedaviye yönelik prospektif biyobelirteç saptanmas

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NARMIN BAKHSHALIYEVA

Danışman: Mehveş Poda

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pankreas adenokarsinomu, kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biri olup, spesifik prognostik ve tedavi öngördürücü biyobelirteçlere acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma kapsamında, TNC, COL18A1 ve ULBP1 gelecek vaat eden biyo-belirteçler olarak seçilmiştir. Bu moleküler hedeflerle ilgili çalışmalar, farklı gemcitabine dozlarına (2,5, 5, 15 μM) farklı inkübasyon sürelerine (48,72,96 saat) maruz bırakılan PANC1 hücreleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Hedef gen ifadeleri, qRT-PCR (TNC, ULBP1, COL18A1, ZEB1) ile analiz edilmiştir. Hücre lizatları ve hücre dışı medyumdan alınan örnekler, LUMINEX (TNC, ULBP1, COL18A1) ve ELISA (CA19-9 ve ZEB1) aracılığıyla incelenmiştir. Ayrıca, ULBP1 proteininin, PANC1 hücrelerindeki yerleşimi konfokal mikroskopi ile gösterilmiştir. 72 saatlik inkübasyon için IC50 değeri 5 μM olarak belirlenmiştir. Hücre lizat örneklerinde TNC proteini sadece kontrol grubunda pozitif olarak tespit edilmiştir. Hücre dışı medyumdan elde edilen örnekler, tüm şartlarda (saat: 48, 72, 96 ve doz: 2,5, 5, 15 μM) analiz edilmiş ve kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. ZEB1 ve ULBP1 protein konsantrasyonları kontrol grubuna göre tüm deney koşullarında anlamlı olarak artmıştır (p<0,05). TNC protein konsantrasyonları ise 72 saatlik inkübasyondan sonra azalmıştır (p<0,05). CA19-9 ise, 5 μM dozun 72 saat inkübasyonu hariç, diğer tüm deney koşullarında anlamlı şekilde arttığı (p<0.05) görülmüştür. COL18A1 protein seviyelerinde de gemcitabine uygulaması sonrası artış gözlenmiş olup, 2,5 μM-48 saat ve 15 μM-72 saat inkübasyonlarında istatistiksel olarak anlamlılık saptanmıştır (p<0,05). Konfokal mikroskopide ULBP1 proteininden PANC1 hücrelerinin membranında aktine kolokalize şekilde pozitif sinyal alınmışıtr. Bu temel sonuçlar, TNC, ULBP1 ve COL18A1'in pankreas kanseri araştırmaları için umut verici biyobelirteçler olduklarıını düşündürmektedir.