Kur'ânî Dilin Nebevî Dili İnşası - Kudsî Hadisler Bağlamında -
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR FİDAN
Danışman: Yaşar Düzenli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'an, muhataplarına bakan yönüyle beşerî zihniyete tenezzül ettirilmiş bir dilden; yüce yaratıcıya bakan yönüyle de aşkın bir hitaplar bütününden müteşekkildir. Şüphesiz Kur'an-ı Kerim'in bu durumu, onun zaman, mekan, hafıza, idrak gibi zafiyetlerle malul beşerî bir alanı muhatap alışından kaynaklanan özelliklerdir. Bu özellikler aynı zamanda, Kur'an'ın, muhatapların algı ve tahammül durumunu dikkate aldığının da göstergesidir. Kur'an dili tüm bu özellikleriyle öncelikle ilk muhatabı olan Rasulullah'ı (s.) irşad etmiş, akabinde ümmeti için üsve-i hasene olan Rasul (s.), bu dili muhataplarına tebliğ etmiştir. Kur'an dili muhataplarının zihnini inşada hem beşeri dilin anlatım vasıtaları olan edebî yöntemlerden faydalanmış hem de bu yöntemlerin ötesinde kendine has bir üslup kullanmıştır. Bu üslupta teosentrik (Allah merkezli) bir dil hakim olmuş, Kur'an'ın kullandığı Arabî dil, Rab'ca bir söyleme dönüşmüştür. Zihni bu söylemle inşa olmuş ilk muhatap olan Rasulullah (s.) da muhataplarını irşatta Rabbinden öğrendiği dil usullerini kullanmış, Kur'an ayetleriyle konuşarak, Rabbinin dilini dil edinmiştir. Bu durum, çalışmamız içinde Kur'anî dilin Nebevî dili inşası olarak karşılık bulmuştur. İnşanın nebevî dildeki yansımaları rivayetler üzerinden takip edilmiş, bu takibi kolaylaştırıcı bir yapı olarak kudsî hadisler baz alınmıştır. Kudsî hadislerin tespitinde de asıl kaynağımızı Abdurrauf Münavi'nin (v. 1031/1622) el-İthafatü's-Seniyye bi'l-Ehadisi'l-Kudsiyye isimli eseri teşkil etmiştir. Çalışmamız kapsamında, çoğunlukla Allah dedi ki/diyor ki lafızlarıyla başlayan kudsî hadisler, manası vahiy yoluyla Allah'a ait olan değil, lafzı da manası da ilahî inşa ve irşad yoluyla Rasul'e (s.) ait olan söylemler olarak değerlendirilmiştir. Bu yönüyle çalışmamızda kudsî hadisler, Kur'anî dil ile inşa olan nebevî dilin bir ürünü yani Kur'an dilinden mülhem bir söylem olarak yer bulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kur'ânî dil, nebevî dil, zihniyet oluşumu, dünya görüşü, kudsî hadis