GAZÂVÂT-I HZ. ALİ (METİN İNCELEME)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Bölüm, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMAGÜL AYDİN

Danışman: Reyhan Çorak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cenknȃmeler veya diğer bir adıyla gazȃvȃtnȃmeler savaş ve kahramanlık hikȃyelerinin anlatıldığı eserlerdir. Manzum veya mensur şekli ile yazılabilen bu tür, Türk destȃn geleneğinin İslȃmî devresi ürünlerinden olup Müslümanlar ile gayrimüslimler arasındaki savaşı konu edinmektedir. 13-14. yüzyıl itibarıyla tercüme veya telif yoluyla Türk edebiyatına kazandırılan Hz. Ali Cenknȃmeleri muhtevȃsı açısından İslȃm'ın tebliği ve yayılması, dînî inancın aşılanması ve toplumda gazȃ ruhunun canlı tutulması gibi amaçlarla ele alınan eserler olduğu söylenmektedir. Genel olarak bu hikȃyelerde Hz. Ali, gayrimüslimlere karşı dik duran, mazlumları zalimlere karşı koruyan, inancına bağlı, adaletli ve heybetiyle korku salan cengȃver ruhlu bir kimse olarak tasvir edilmektedir. Bu çalışmanın konusunu oluşturan yazma eser, Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Manzum bölümünde,1320 numarada "Gazȃvât-ı Hz. Ali" adıyla kayıtlıdır. Mesnevȋ nazım şekliyle yazılmış olup 1460 beyitten müteşekkildir. Eserin müellifi ve müstensihi belli değildir. Ağdalı dilden uzak, her tabakadan insanın anlayabileceği sadeliğe sahiptir. Yer yer Arapça ve Farsça kelimelerin de bulunduğu bu eser Eski Anadolu Türkçesi ile kaleme alınmıştır.