İleri Evre Over Kanserinde Periferik Kan ve Tümör İnfiltre Eden Lenfositlerde İmmün Kontrol Noktası Reseptör Ekspresyonlarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU İLKE ÇIKMAN
Danışman: Esin Çetin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İmmün kontrol noktası reseptörleri tümör immünitesinin baskılanmasında önemli rol oynamaktadır. Birçok kanser türünde PD-1 ve CTLA-4 gibi reseptörlerin inhibisyonu ile sağkalımda başarı sağlanmasına karşın over kanserinde immünoterapinin sağkalımda etkisi henüz gösterilememiştir. Bu amaçla çalışmamızda over kanserli olgular ve sağlıklı bireylerde lenfosit alt gruplarında immün kontrol noktası reseptör ekspresyonları incelenmiştir. Periferik kan ve tümörü infiltre eden NK hücre ve T lenfosit alt gruplarında akan hücre ölçer ile TIGIT, TIM-3, PD-1, LAG-3 ve CTLA-4 ekspresyonları saptanmıştır. Plazma örneklerinde solubil PD-1, CTLA-4, TIM-3, LAG-3 ve TIGIT reseptör düzeyleri ELISA yöntemi, NK ve CD8+ T hücre kökenli solubil sitokin ve sitotoksik aktiviteden sorumlu molekül düzeyleri ise akan hücre ölçerde analiz edilmiştir. Tümör dokusunda periferik kana göre Tc ve yardımcı Th hücrelerinde TIM-3, LAG-3 ve TIGIT reseptör ekspresyonları artmış bulunmuştur. Periferik kan CTLA4+TIGIT+ ve PD1+TIGIT+ koekspresyonu Tc ve Th lenfosit alt gruplarında over kanserinde sağlıklılara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Over kanserli olguların tümör dokusunda CD8- NK ve Th2 hücre oranları artış saptanırken periferik kanda ise CD8+ NK ve Th1 hücrelerinde artış gözlenmiştir. Çalışmamızda CA125'in tümör spesifik marker olmasının yanı sıra anti-tümöral immünitenin regülasyonunda da rol oynayabileceğine dair bulgular da tespit edilmiştir. Sonuç olarak anti-tümöral immünitenin baskılanmasında önemli bir mekanizma olan lenfosit tükenmişliğinin over kanserli olgularda Tc ve Th hücrelerinde eksprese edilen TIGIT, TIM-3 ve LAG-3 immün kontrol noktası reseptörleri ile ilişkisinin ortaya konması, gelecekte bu reseptörlerin inhibisyonu ile over kanserinde etkin bir tedavinin sağlanabileceği düşünülmektedir. CD8- NK ve CD8+ NK hücre alt gruplarının fenotipik özellikleri ve fonksiyonlarıyla ile ilgili detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.