Akaryakıt Dağıtımında Araç Rotalama Problemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Onur Çetin
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Necdet ÖZÇAKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araç Rotalama Problemi (ARP) dağıtım alanındaki en bilinen problemlerden birisidir. Problemde bir merkez depodan turlarına başlayan araçlar, müşterileri ziyaret edip tekrar depoya dönmektedirler. Araç Rotalama Probleminin pek çok çeşidi bulunmaktadır. Mevcut çalışmada ARP?nin bir çeşidi olan Kompartmanlı Araç Rotalama Problemi (KARP) incelenmiştir. Kompartmanlı Araç Rotalama Probleminde araçlarda kompartmanlar bulunmaktadır. Müşterilerin birbirine karışmaması gereken farklı akaryakıt türleri gibi siparişleri, aynı aracın farklı kompartmanlarında taşınabilmektedir. Mevcut tezde KARP?nin uygulaması olarak bir akaryakıt dağıtım uygulaması incelenmiştir. Öncelikle mevcut durum incelemiş ve mevcut dağıtım maliyeti belirlenmiştir. Dağıtım maliyetlerini düşürmek için mevcut akaryakıt dağıtım sistemini yansıtan KARP?yi etkin bir şekilde çözmek gerekmektedir. Probleme başlangıç çözümü oluşturabilmek için Tasarruf Algoritması temelli bir sezgisel geliştirilmiştir. Başlangıç çözümü mevcut duruma göre iyileştirme sağlamıştır. Bunun yanında, bu başlangıç sezgiselinden elde edilen çözümü iyileştirmek için yerel arama ile güçlendirilmiş bir Tabu Arama Algoritması (TAA) geliştirilmiştir. Tabu Arama Algoritmasında birisi Genetik Algoritma (GA) temelli, iki farklı çeşitlendirme yöntemi kullanılmıştır.Kullanılan yöntemin geçerliliği test problemleri üzerinde test edilmiştir ve kabul edilebilir sonuçlar vermiştir. Sonuç olarak TAA kullanılarak, maliyetlerde önemli bir iyileştirme sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Lojistik, akaryakıt dağıtımı, araç rotalama problemi, metasezgisel yöntemler, tabu arama algoritması.