Toplumsal hareketlerde medyanın, sosyal medyanın ve entelektüellerin rolü: Gezi Parkı protestoları örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA KAPLAN SARIKAYA

Danışman: Uğur Dolgun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumsal hareketler, toplumda yaşanan hoşnutsuzluğun dışa vurumu, taleplerin dile getirilmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Bu hareketlerin temelinde mevcut düzenden hoşnutsuzluk, bazen alternatif yaşam tarzı, yeni bir dünya görüşü, bazen de yeni bir yönetim anlayışı ya da ekonomik refah yatmaktadır. Toplumsal hareketlere bir yönüyle mevcut gidişata bir karşı çıkma çağrısı da denilebilir. Bu karşı çıkma çağrısının farklı kesimlere iletilip sınırları aşmasına yardımcı olan mecra ise hiç şüphesiz medya ve kitle iletişim araçlarıdır. Medyanın varlığı bu değişim isteğinin eşit, katılımın yüksek olduğu ve sınırlarını aşan, kamusal alan zemini oluşturulmasında büyük önem taşımaktadır. Ancak ana akım medya unsurları genelde toplumsal hareketlerin karşı çıktığı sistemin bir parçası olduğu için, toplumsal hareketlerin sesi cılız kalabilmektedir. Bu noktada toplumsal değişimi isteyen ve destekleyenler, alternatif bir medya aracı olarak sosyal medya araçlarını kullanmaktadır. Medya ve sosyal medyanın yanı sıra, toplumsal hareketler üzerinde etkili olan bir diğer unsur ise entelektüellerdir. Türkiye'de entelektüel denilen zümre gazeteci, akademisyen, yazar ve sanatçılardan oluşmaktadır. Entelektüellerin toplumsal hareketleri ve siyasallaşmış sosyal sınıfları etkilediği bilinmektedir. Bu bağlamda, bu tez çalışmasıyla Gezi Parkı protestoları örneği üzerinden toplumsal hareketlerde medya, sosyal medya ve entelektüellerin rolünü incelemek amaçlanmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde yeni bir toplumsal hareket örneği olan Gezi Parkı protestolarının nasıl ortaya çıktığı, hareketin amacı, protestoların geldiği noktada siyasi erkin rolü irdelenmiştir. Bu süreçte ana akım medyanın varlığı, alternatif medya olarak kullanılan sosyal medyanın yükselişi ele alınmıştır. Entelektüel güruh içinde yer alan gazeteci, yazar, akademisyen, hukukçu ve sanatçıların protestolar boyunca sergilediği duruşa mercek tutulmuş, özellikle liberal entelektüellerin söylemleri üzerinden bir analizle durumun fotoğrafı çekilmiştir. Anahtar Kelimeler: Toplumsal hareketler, yeni toplumsal hareketler, medya, yeni medya, sosyal medya araçları, entelektüel, Gezi Parkı Protestoları