Jeolojik verilerin Coğrafi Bilgi Sistemleri Ortamında Değerlendirilmesi-Zonguldak Havzası Kömürleri-
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mühendislik Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cemil Seyis
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Namık YALÇIN
Özet:ÖZET İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Uygulamalı Jeoloji Programı'nda yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Coğrafi Bilgi Sistemleri, (GIŞ) ile jeolojik verilerin değerlendirilmesi konusunu irdelemiştir. Bu kapsamda Zonguldak Havzası kömürleri ele alınmıştır. Batı Karadeniz Bölgesi'nde, Zonguldak İl sınırları içerisinde yer alan Zonguldak Havzası 'nda, Karbonifer yaşlı birimlerin bulunduğu yerler çalışma alanını oluşturmaktadır. Zonguldak Taşkömürü Havzası ülkemizin tek taşkömür kaynağı olması nedeniyle büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle pek çok çalışmaya konu olmuştur. Çalışma alanında, Paleozoyik yaşlı birimler (Yılanlı, Alacaağzı, Kozlu ve Karadon Fm.) ve bunları uyumsuz olarak örten Kretase yaşlı örtü birimleri (Zonguldak, Kapuz, Kırımsa, Velibey ve Sapça Fm.) yer almaktadır. Hersiniyen ve Alpin gibi iki büyük orojenezin etkisi altında kalmış olması, havzanın karmaşık bir yapıya sahip olmasına neden olmuştur. Genel veri tabam işlemleri ile klasik haritaların imkanlarını kendi bünyesinde toplayan bir bilgisayar sistemi olan CBS (GIS), günümüzde çok yaygın bir kullanım alanına sahip üstün özellikli bir araçtır. Yurdumuzda özellikle jeoloji uygulamalarında henüz fazla bir yaygınlık kazanmamış olan bu sistem incelenerek, jeolojiye getireceği fayda ve kolaylıklarının ortaya konması amaçlanmıştır. Bunun için Zonguldak Havzası 'na ait çeşitli veri katmanlarını ve havzadaki kömürlere ait analiz sonuçlarım (özellikle vitrinit yansıması) içeren bir veri tabam hazırlanmıştır. CBS ile yapılan değerlendirmelerle; havzanın arazi modeli, eğim (slope) haritası, bakı (aspect) haritası, sondajların üç boyutlu (3D) görüntüsü, Vestfaliyen A yaşlı Kozlu Formasyonu'nun taban haritası ve havza kömürlerinin eş olgunluk (vitrinit yansıması, %Ro) haritası gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen Vestfaliyen A tabanına ait olgunluk haritası, olgunluğun Vestfaliyen A tabanının derinliği ile ilişkili olduğunu, taban derinleştikçe olgunluğun da arttığım ortaya koymuştur. Ancak faylarla sınırlı bölgelerde bu artışın ve kömürleşme derecelerinin derinlikle değişiniminde farklılıklar sunduğu saptanmıştır. vn