Davranışsal önyargılar ve Yatırımcı Davranışında Cinsiyet Farklılığının Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ece KOZOL

Danışman: Erdinç Altay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türk sermaye piyasasında bireysel yatırımcıların davranışsal önyargılarını inceleyerek aşırı güven, iyimserlik, sürü davranışı ve yatkınlık etkisi üzerine odaklanmaktadır. Araştırmada, bu önyargıların yatırımcılar arasında ne kadar yaygın olduğu ve cinsiyet, demografik faktörler ile yatırım deneyiminin yatırım kararları üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Özellikle, cinsiyet farklılıklarının yatırım davranışlarını ne ölçüde şekillendirdiği araştırılmıştır. Bu kapsamda, 407 bireysel yatırımcıdan toplanan anket verileri istatistiksel analizler ile değerlendirilmiş ve davranışsal önyargıların varlığı ile demografik değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Türk yatırımcıları arasında aşırı güven, iyimserlik ve yatkınlık etkisinin yaygın olmadığını, ancak sürü davranışının baskın bir eğilim olduğunu göstermektedir. Ayrıca, cinsiyetin davranışsal önyargılar üzerinde önemli bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Erkek yatırımcılar daha yüksek aşırı güven sergilerken, kadın yatırımcılar sürü davranışına daha yatkın bulunmuştur. Bunun yanı sıra, eğitim seviyesi ve yatırım deneyiminin belirli önyargılar üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Daha yüksek eğitim seviyesine sahip yatırımcıların aşırı güven düzeylerinin daha düşük olduğu, daha deneyimli yatırımcıların ise sürü davranışına daha az eğilim gösterdiği görülmüştür. Bu çalışma, gelişmekte olan bir piyasa bağlamında davranışsal finans literatürüne katkı sunmayı amaçlamakta ve yatırımcı psikolojisinin demografik ve kültürel faktörlerden nasıl etkilendiğine dair fikir vermektedir.