Bazı Polyplacophora (Mollusca) Türlerinin Filogenisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Beyza MUTLU
Danışman: Senem Çağlar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türleri tanımak ve tanımlamalarını yapmak, biyosferi ve biyoçeşitliliğin kökenlerini anlamak için esastır. Tür tanımlamaları olmadan türlerin ya da daha yüksek takson derecelerinin evrimsel süreçte ekosistemdeki rollerini ve günümüz tür çeşitliliği ile gen çeşitliliğini anlamamız mümkün değildir. Tür tanımlamalarında DNA temel alınarak gerçekleştirilen filogenetik çalışmalar tür içi ya da soy hattı içi çeşitliliği tanımlar ve aynı zamanda türler arasındaki akrabalık ilişkilerinin belirlenmesi ve her türü benzersiz kılan karakterlerin kökeni hakkında bilgi de sunar. Günümüzde klasik morfoloji ile tür tanımlamalarından kaçınmanın sebeplerinden bir diğeri de coğrafik varyasyonlar gösteren fenotipik karakterlerin tanımlamalar sırasında çeşitli zorluklara sebep olmalarıdır. Tür tanımlamalarında bu zorlukları aşmak ve doğru verilerin elde edilmesi ile türleşme kavramlarını açıklamak için türlerin ya da daha üst takson derecelerinin genetik metotlar kullanılarak karşılaştırılmaları ve tanımlamalarının yapılması gerekmektedir. Bu doğrultuda bu tez çalışmasının amacı Doğu Akdeniz sınırları içinde yer alan Türkiye denizlerinde bulunan Polyplacophora klasisine ait bazı türlerin filogenisini ortaya çıkarmak olmuştur. Türkiye denizlerinden elde edilen Polyplacophora türlerine ait moleküler veriler Türkiye sularından ilk kez elde edilmiş ve klasik morfolojik tanımlamaları ile birlikte filogeni tanımlamaları birlikte sunulmuştur. Sonuç olarak çalışma kapsamında Lepidopleurus cajetanus (Poli, 1791), Ischnochiton rissoi (Payraudeau, 1826), Stenosemus dolii (Van Belle & Dell'Angelo, 1998), Callochiton septemvalvis (Montagu, 1803), Rhyssoplax corallina (Risso, 1826), Rhyssoplax olivacea (Spengler, 1797) ve Acanthochitona fascicularis (Linnaeus, 1767) olmak üzere 7 tür elde edilmiştir. Bu türlerden S. dolii ülkemiz kıyılarından ilk kez tanımlanmıştır. Elde edilen türlerden L. cajetanus, S. dolii, R. corallina, R. olivacea ve A. fascicularis türlerinin COI geni ile ortaya çıkarılan moleküler verisi de Türkiye sularından ilk kez belirlenmiştir. Bu sonuçlar ile Polyplacophora klasisine ait türlerin filogenetik gruplandırılmasına yeni bir perspektif kazandırılması bu çalışmanın elde edilen önemli çıktılarından birini oluşturmuştur.