Sürdürülebilir Tarım Kapsamında Dalaman Ovası'nın Mekansal Analizi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ali Çeker

Danışman: Meral Suna Doğaner

Özet:

Dalaman Ovası MÖ 500'lü yıllardan itibaren oluşmaya başlamıştır. Oluşum tarihinden günümüze değin ova, amaç doğrultusunda tarımsal faaliyetler adına kullanılmıştır. 1980 ve sonrası dönem olmak üzere ovada mekânsal kullanım açısından amaç dışı kullanım artmış ve bu durum riskli bir boyut kazanmıştır. Mutlak tarım alanları üzerinde; yerleşmelerin yoğunluğu, ulaşım, turizm ve sanayi gibi farklı amaç dışı kullanımların artması sürdürülebilir tarım açısından önemli risklerdir. Tez çalışmamızın tüm bölümlerinde inceleme sahasında mekanı oluşturan coğrafi unsurlar tarım odaklı bir yaklaşımla ele alınarak bir bütünlük içerisinde analiz edilmiştir. Sürdürülebilirlik ilkesi esas alınarak Dalaman Ovasının, sürdürülebilir tarımsal uygulamalar kapsamında mekânsal ölçütlerin ve mevcut tarımsal uygulamaların coğrafi bir bakış açısıyla analizinin yapıldığı çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Tez çalışmasının gerekçesinin ortaya konarak amacının belirlendiği giriş bölümünde çalışma alanının sınırları ortaya konmuştur. Bu kapsamda tarımsal faaliyetler çerçevesinde güvenli gıda üretiminin ne denli önemli olduğu vurgulanarak sürdürülebilir tarım ve sürdürülebilir tarımsal uygulamalar dikkate alınmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde mekân unsurunu oluşturan doğal ortama ait özellikler ile beşeri özellikler ele alınmıştır. Fiziki Coğrafya ve Beşeri Coğrafya özelliklerinin yapılan tarımsal faaliyetler üzerindeki etki düzeyleri ve tarımla ilişkileri irdelenmiştir. İnceleme sahasının tarımsal özelliklerinin tüm yönleriyle irdelendiği ikinci bölümde öncelikle tarımın gelişim süreci ele alınmıştır. Yine aynı bölüm kapsamında günümüze ait tarımsal özellikler ortaya konmuştur. Dalaman Ovasında bitkisel üretim, hayvancılık, arıcılık ve balıkçılık ele alınan belli başlı konulardır. Tez çalışmasının son bölümünü oluşturan üçüncü bölümde tarımsal sürdürülebilirliği sağlayan faktörler ve tarımsal sürdürülebilirliği riske eden faktörler tek tek belirlenmiş ve başlıklar altında irdelenmiştir. Bu bölümde tarımsal faaliyetlerde mevcut sürdürülebilir tarımsal uygulamaların geldiği aşama belirlenerek yeterlilik durumu tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise Dalaman Ovası'nın tarım perspektifli bir SWOT Analizi yapılarak ovada tarımsal sürdürülebilirliği sağlayan güçlü yanlar ve fırsatlar ile tarımsal sürdürülebilirlik açısından tehdit unsuru olan zayıf yönler ve tehditler belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dalaman Ovası, Sürdürülebilir Tarım, Tarım Coğrafyası,Mekânsal Analiz, SWOT Analizi