Postmortem beyin doku örneklerinde travmatik beyin hasarı tanısı için biyobelirteçlerin kullanılabilirliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF KALEM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nadir Arıcan
Eş Danışman: Nurcan Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Travma nedenli merkezi sinir sistemi yaralanmalarına bağlı ölümler, travma ölümlerin yaklaşık olarak %50'sini oluşturmaktadır. TBH tanı ve prognozuna yönelik biyobelirteçlerle ilgili deneysel çok sayıda çalışma mevcuttur. Çalışma çıktılarının klinik ve postmortem yapılacak adli tıbbi değerlendirmelerde TBH tanısı için mevcut yöntemlere katkı sağlamasının yanında diğer klinik alanlarda yürütülen çalışmalara da kaynak olması amaçlanmıştır. Yöntem: Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi'ne adli otopsi amacıyla gönderilen olgulardan toplanan travma ve kontrol grubu beyin doku örnekleri (Korteks ve Hipokampüs) üzerinde GFAP, MMP9, MAP2, MBP, pNFH, NFL, NSE, UCHL1, SDBP150, S100B biyobelirteç düzeyleri ELISA yöntemiyle belirlendi. Bulgular: Hipokampus örneklerinde yapılan ölçümlerde S100B, MMP9 ve NFL travma grubunda, SBDP150 düzeyi kontrol grubunda yüksek bulunmuştur (p<0,05). Korteks doku örneklerinde gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Korteks dokusunda; GFAP, pNFH, NSE, UCHL1 ve MBP düzeyleri arasında, MMP9'un GFAP ve NSE düzeyleriyle, S100B düzeyi ile de NFL düzeyinin pozitif korele olduğu saptanmıştır (p<0,05). Hipokampus dokusunda pNFH, NSE, UCHL1 ve MBP düzeyleri arasında, GFAP'nin UCHL1 ve MBP düzeyleriyle ile pozitif korele olduğu görülmüştür (p<0,05). S100B'nin NFL arasında pozitif, SBDP ile aralarında ise negatif korelasyon bulunduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Hipokampus dokusunda yaptığımız ölçümlerde S100B, MMP9 ve NFL değerlerinin travma grubunda anlamlı yüksek bulunduğu, hipokampus dokusunun travma lokalizasyonundan bağımsız olarak etkilendiği ve postmortem incelemelerde hipokampal bölgeye yönelik ayrıntılı incelemenin tanıda değerli olacağı, biyobelirteçlerin antemortem dönemde maruz kalınan etkenler, ölüm öncesi agonal durum veya ölüm sonrası döneme ait faktörlerden etkilenebileceği ancak, TBH'nin postmortem tanısında biyobelirteçlerin umut verici olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Travmatik beyin hasarı, biyobelirteç, postmortem, hipokampus, korteks