Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Temel Seviyede Kelime Edinimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hasan Fehmi Erol
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hatice TÖREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tek başına anlamı olan ve dilbilgisi görevi taşıyan unsurlar olan kelimeler, ifade etmek istediklerimizin somut halidir. Öğrenilen yabancı dilde, kendini tam ifade etmek için yeterince kelime bilgisine sahip olmak gerekmektedir. Dilin temel yapı taşlarından olan kelimeler, yabancı dil öğretiminde oldukça önemlidir. Yapılan araştırmalarda bir yabancı dildeki ilk 1000 kelimenin bilinmesiyle, metinlerin % 80 oranında anlaşılabileceği tespit edilmiştir. Bu oran yabancı dil yetkinliği açısından oldukça yüksek bir rakamdır ve kelime bilgisinin, yabancı dil öğretimindeki yerini anlama açısından oldukça önemlidir. Burada ilk akla gelen, hangi kelimelerin öğretileceği ve hangi seviyede kaç kelime öğretileceği hususudur. Bundan dolayı yabancı dilde ilk olarak, hedeflenen kelimeler ve kelime sayısı belirlenmelidir. Bu kelimeler, öğretim sürecine yayılarak, basamak basamak öğretimi yapılmalıdır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kaynaklarına baktığımızda bunun eksikliğini görülmektedir. Bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kelime öğretimi kavramı üzerinde durulmuş ve bu konuda Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin mevcut durumu, belirlenen ders kitaplarının kelime hazinesi sayı, sıklık, yaygınlık, okunabilirlik ve türleri yönüyle incelenmiş; elde edilen veriler Yazılı Türkçenin Sıklık Sözlüğü ile karşılaştırılmıştır. Eldeki verilere göre, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kelime öğretiminin nasıl yapılması gerektiği ve nasıl daha nitelikli hale getirileceği üzerine tespitler yapılmıştır. Son olarak, çalışmadaki altı farklı kelime listesinden oluşan havuzdan, sıklık ve yaygınlık oranlarına göre yaklaşık 1000 kelimelik bir tavsiye kelime listesi hazırlanmıştır. Bu listedeki kelimelerin, temel seviye (A1-A2) için öncelikle öğretilmesi gereken kelimeler olduğu düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Kelime, kelime hazinesi, kelime sıklığı, kelime yaygınlığı, kelime öğretimi, kelime edinimi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi.