Sosyal dışlanma ve işgücü piyasaları: İstanbul Fatih ilçesi'nde bir saha araştırması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLHAN DOĞAN

Danışman: Sedat Murat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sosyal dışlanma, Fransa'da, 1970'li yıllarda refah devleti ve sosyal sigorta kapsamında olmayan dezavantajlı gruplar için kullanılmış bir kavramdır. Bu kavram sonraki yıllarda Avrupa Birliği ve uluslararası kurumlar tarafından uzun dönemli işsizlik, yoksulluk, gelir dağılımındaki sorunlar, sosyal koruma ve sosyal güvenlik imkanlarından yoksunluk, güvencesiz istihdam vb. sorunlarla ilgili çeşitli çalışmalara konu olmuştur. Sosyal dışlanma, insanların kendi istekleri dışında ya da kendi rızaları ile ekonomik, sosyal ve siyasi alanlardaki haklarından, olanaklardan ve fırsatlardan mahrum edilmeleri ya da mahrum olmaları süreci olarak görülebilir. Sosyal dışlanma iktisadi, sosyal, siyasi ve kültürel alanlarda oluşabilir. İktisadi hayatta sosyal dışlanmanın önemli bir boyutu işgücü piyasalarında oluşan dışlanmadır. Bu tez çalışmasında İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan Aksaray, Katip Kasım ve Nişanca Mahallerinin belirli yerlerinde güvencesiz ve eğreti koşullarda istihdam edilen, iş aramakta olan ve toplumsal faaliyetlere katılamadıkları düşünülen katılımcılarla ilgili anket tekniği kullanılarak bir saha araştırması yapılmıştır. Bu araştırmada işgücü piyasalarındaki dışlanma nedeniyle oluşan sosyal dışlanma konusu üzerinde durulmuştur. Anket çalışmasına ek olarak yapılan yüzyüze görüşmelerle araştırmayla ilgili detaylı verilerin elde edilmesi hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda, işsizlik nedeniyle işsiz katılımcıların tamamen gelirden yoksun olduğu görülürken, çalışan katılımcıların bir kısmının düzgün olmayan koşullarda çalıştıkları saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde katılımcıların bir kısmının gelir yoksunluğu ve düşük gelir düzeyi nedeniyle iktisadi yoksunluklarla karşılaştıkları ve sosyal hayata istedikleri düzeyde katılamadıkları tespit edilmiştir. Bahsedilen bu sebeplerin sosyal dışlanmaya neden olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Dışlanma, İşgücü Piyasaları, Eğreti İstihdam,Düzgün İş, Yoksulluk