Nakıd İbrahim Efendi ve eş-Şerhu’s-Sedîd li’l-‘Avâmili’l-Cedîd Adli Eseri (İnceleme ve Tahkik)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mesut Köksoy

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdullah KIZILCIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızda Nâ?ıd İbrahim Efendi (ö.1717)'nin hayatı, ilmi şahsiyeti ve eserleri ile nahve dair îrab kaidelerini açıklayan İmam Birgivî (ö.981/1573)'nin Avâmilü'l-Cedîd adlı muhtasar esere Nâ?ıd İbrahim Efendi (ö.1717)'nin yazmış olduğu şerh olan eş-Şerhu's Sedîd li'l Avâmili'l-Cedîd adlı eserini inceledik.Dört bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünde XVI., XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nde Arap dili çalışmalarına genel bir bakış başlığı altında sarf ve nahiv alanında medreselerde okutulan eserleri zikrettikten sonra sırasıyla sarf ve nahiv alanında eser vermiş önde gelen Osmanlı Türk alimlerinden bahsettik.Birinci bölümde eserin müellifi olan Nâ?ıd İbrahim Efendi'nin hayatı, eserleri ve ilmi şahsiyeti ile ilgili bilgiler vermeye çalıştık. Eserleri başlığı altında şair kimliği ile ilgili olarak şiirlerinden örnekler verdik.İkinci bölümde şerh edilen Avâmilü'l-Cedîd adlı eserin içeriğini, önemini veeser üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgiler verdik. Daha sonra çalışmamıza esas teşkil eden eş-Şerhu's Sedîd li'l Avâmili'l-Cedîd adlı eserden, müellifin eserde izlediği metot ve faydalandığı kaynaklardan bahsettik.Üçüncü bölümde metin tesisinde izlediğimiz metoda temas ettikten sonra eserin nüshalarını tavsif ettik.Dördüncü bölümde ise eserin iki nüshasını karşılaştırarak bilgisayar ortamında yeniden yazdık. Bunu yaparken konu başlıklarını ilave edip metni paragraflara ayırdık. Eseri anlamada yardımcı olacak dipnotları ilave ettikten sonra metnin sonuna âyet, hadis ve mevzu indekslerini verdik.