Polikistik over sendromunda vitamin D reseptör gen polimorfizmleri ve D vitamini düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜMRÜT MİNE IŞIK SAĞLAM
Danışman: Hayriye Arzu Ergen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınları olumsuz etkileyen ve anovulasyon, hiperandrojenizm ve polikistik yumurtalıklar ile karakterize en yaygın endokrinolojik bozukluktur. PKOS'lu kadınlarda vitamin D eksikliğinin insülin direnci, obezite, hipertansiyon ve menstrüel disfonksiyon gibi metabolik bozukluklara katkısını destekleyen çalışmalar giderek artmaktadır. VDR geni üzerindeki Apa-1, Taq-1, Cdx2, Bsm-1, ve Fok-1 polimorfizmleri PKOS'un metabolik özellikler ile ilişkili bulunmuştur. Bu çalışmada, Türk populasyonunda, 120 PKOS'lu kadın hasta ve 120 sağlıklı kontrolde VDR geni ApaI (rs7975232), TaqI (rs731236), Cdx2(rs11568820) gen varyantları ve D vitamini düzeyleri ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada PKOS tanısı alan 120 kadın hasta ve kontrol grubu için vücut kitle indeksine (VKI), bel/kalça oranı, lipid ve glukoz metabolizması parametreleri, testosteron, DHEA ve D vitamini seviyeleri ve VDR rs731236, rs7975232 ve rs11568820 gen polimorfizmleri değerlendirilmiştir. Her iki grupta da D vitamini düzeyleri benzer bulundu. Hasta grubunda Apa I gen varyantına göre AG genotipinde AA genotipine göre VKI istatistiksel olarak artmış olduğu p=0,038 ve GG varyantı taşıyanlarda AG'ye göre DHEA oranı istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (p=0,038). Taq I rs7975232 gen varyantı CC genotipi taşıyanlarda hem AA genotipi (p=0,048), hem de AC genotipine (p=0,029) göre D vitamini düzeyi istatistiksel olarak arttığı saptanmıştır. Cdx2 gen varyantına göre ise infertilite süresi TT genotipi taşıyanlarda hem CC (p=0,049) hem de CT genotiplerine (p=0,023) göre infertilite süresinin daha uzun olduğu görülmüştür. Bulgularımıza göre hasta ve sağlıklı bireylerin klinik ve biyokimyasal analizleri değerlendirildiğinde VDR Apa-1, Taq-1 ve Cdx2 gen polimorfizmlerinin PKOS'un metabolik özellikler ile ilişkili olabileceği izlenimi elde edilmiştir.