“Devletin Mali Krizi” Kuramı Çerçevesinde Günümüz Türkiye’sinde İzlenen Ekonomi Politikalarının Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Murat Bergi
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aysel ARIKBOĞA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı ağırlıklı olarak son on yıldan beri izlenenekonomi politikalarının sınıf perspektifinden incelenmesi olarak belirlenmiştir. Türkiye?de devletin sermaye birikimine yaptığı katkının açıklanmasında James O?Connor?ın ?Devletin Mali Krizi? kuramı temel alınmıştır. Tarihsel olarak Türkiye?de devlet, sermayenin birikim süreçlerinde aktif olarak yer almıştır. Söz konusu durum Türkiye?de son on yılda izlenen ve önümüzdeki dönemler için hedeflenen ekonomi politikalarında da kendini göstermektedir. Ekonomi politikalarının belirli bir çerçeve içinde takibine olanak veren Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013); ve bu plana ilişkin yardımcı belgelerde, devletin sermaye birikimi için üstlendiği rollerin izi sürülmüştür. Sermaye birikimi sınıflı toplumlarda çelişkili bir süreci ifade etmektedir. Devletin sermaye birikim işlevini gerçekleştirebilmesi için, üretim araçlarını elinde bulunduran sınıfın lehine hareket etmesi gerekir. Devletin kendisini belirli bir sınıfın çıkarıyla özdeşleştirmesi meşruiyeti sağlama işlevini sekteye uğramaktadır. Ancak bu politikalardan görece daha az fayda elde eden ya da zarar gören sınıflarabahsi geçen politikaların kabul ettirilmesi gerekmektedir. Bu durum hegemonya kavramı çerçevesinde değerlendirilerek, toplumun genel çıkarı ile sermayenin çıkarları arasındaki karşıtlıklar açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda Türkiye?de son on yılda izlenen ekonomi politikalarının genel itibariyle sermaye birikimine yönelik olduğu vurgulanırken, izlenen bu politikaların maliyetlerinin toplumsallaştırıldığı ifade edilmiştir. Bu bakımdan ekonomi politikalarının özü itibariyle devlet aracılığıyla sermayeye kaynak aktarılmasına yol açtığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte Türkiye?de birikimin devam edebilmesi için kamu harcamalarının artış eğiliminde olduğu görülmektedir. Buna karşın kamu gelirlerinin aynı oranda artamayacağı öngörülmektedir. Bu durum devletinmali krizine yol açabilecektir. Ancak mali kriz eğiliminin bir meşruiyet krizini ne ölçüde tetikleyeceği sermayenin ideolojisini devlet aracılığıyla bu süreçten zarar gören sınıflara benimsetebilmesine bağlı olacaktır.