Elektro-Optik Uygulamalar İçin Geniş Bant Aralıklı Yarıiletkenlerde Elektriksel Kontak Üretim Süreçlerinin Araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Fizik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Selen Nur Yılmaz

Danışman: Ömer Dönmez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması kapsamında, farklı katkı yoğunluğuna ve kristal yönelimine sahip β-Ga2O3 seramiklerinin (yarıiletkenlerinin) optik ve elektriksel özellikleri incelenmiştir. Deneysel çalışmalarda EFG yöntemiyle büyütülmüş tek kristal yapısına sahip 2 inçlik örnek yongası kullanıştır. Örnekler üzerinde herhangi bir işlem yapılmadan soğurma, Raman saçılması ve X-ışını kırınımı ölçümleri yapılarak bant aralığı ve kristal yapısı deneysel olarak belirlenmiştir. Belirlenen yapısal parametreler kullanılarak Ohmik ve Schottky kontak üretimi için metal malzemelerin seçimi yapılmış ve bu metal malzemeler kullanılarak örnekler üzerinde belirli geometrik şekle ve dizilime sahip metal kaplamalar fotolitografi ve saçtırmayla kaplama yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Metal kaplamaların yapılmasından sonra temiz oda içerisinde akım-voltaj ölçümleri yapılarak elektriksel kontak tipi belirlenmiştir. Örnek üzerine kaplanan metallerin örnek yüzeyinden içeriye doğru ve metallerin ara yüzeyde birbirine difüz etmeleri için ısıl işlem uygulanmıştır. Isıl işlem farklı sıcaklıklarda ve zamanlarda yapılmıştır. Isıl işlem uygulaması sonrası akım-voltaj ölçümleri yapılmış ve iyileşme sağlanana kadar kademeli olarak ısıl işlem sıcaklığı artırılmıştır. Her ısıl işlem sonrasında akım-voltaj ölçümleri yapılmıştır. Isıl işlemle uygun değer kontak direncine sahip örnekler elde edildikten sonra örnekler seramik taşıyıcı malzemeler üzerine yapıştırılarak tel bağlama makinası örnek üzerinden seramik taşıyıcılara altın tellerle elektriksel bağlantı yapılmıştır. Seramik alttaşlar üzerine yapıştırılan örnekler üzerinden sıcaklığa bağlı Hall Olayı ve akım-voltaj ölçümleri yapılmıştır. Yapılan elektriksel ölçümlerden katkı konsantrasyonu, elektron mobilitesi, kontak direnci ve Schottky kontak potansiyelleri belirlenmiştir. Schottky tipi elektriksel kontak özelliğine sahip örneklere ısıl işlem de uygulayarak elektriksel kontak kalitesi ve Schottky diyot yapısının termal kararlılığı ve dayanıklılığı belirlenmiştir.