Özgürlüğün sesleri: Afrika kökenli Amerikalı kadın yazınında bireysellik ve temsiliyet
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL YURTSEVEN
Danışman: İrfan Cenk Yay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Afrika kökenli Amerikalıların zengin kültürleri, değerleri ve kimlikleri göz önüne alındığında, beyaz Amerikan hegemonyası karşısında tarihsel olarak karşılaştıkları kültürel zorluklar 17. yüzyılın başlarında kölelikle başlamış ve günümüze kadar devam etmiştir. Bu durum, Afrikalı Amerikalıların ırk ve toplumsal cinsiyet kimliklerinin hem egemen kültürle olan makro ilişkilerde hem de kendi mikro toplulukları içinde yeniden yapılandırılması sorununu gündeme getirmiştir. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Afrika kökenli Amerikan kadınlar, kölelik döneminden bu yana çifte baskıyla karşı karşıya kalmış ve özgürleşme mücadelesi vermiştir. Bunu yaparken, Afrikalı Amerikalı kadınlar aynı zamanda özgürleşme, güçlenme ve kendini keşfetme yolunda çeşitli değişim ve dönüşüm araçlarını da deneyimlemiş ve yaratmışlardır. Bu noktada, "Kölelikten bu yana bu kadınlar için özgürlük ve kimlik hangi yollarla elde edildi ve kazanıldı?" sorusu ortaya çıkıyor. Bu çalışmada Afrika kökenli Amerikalı kadınların çok yönlü ve çok katmanlı özgürleşme süreçleri, kendi seslerini yaratmaları, kendi farklı kimliklerini yapılandırmaları ve özne konumlarını edinmeleri açısından üç ayrı aşamada irdelenmektedir. İlk aşamada, Harriet Jacobs'ın kendi köle anlatısı, onun kölelik konumundan, nihayetinde kimliğini geri kazanmış özgür bir kadın olma konumuna dönüşümünü tasvir etmektedir. İkinci aşamada, Zora Neale Hurston tarafından kaleme alınan Gözleri Tanrı'yı Seyrediyordu'nun baş kahramanı Janie, sessiz bir kadın olmanın getirdiği sınırlamalara göğüs gerer ve ataerkil bir toplumun kendine özgü sınırları içinde kendine ait özgün bir ses edinerek kimliğini yaratır. Son aşamada, Alice Walker'ın Renklerden Moru adlı eserindeki baş kahramanı Celie de kendi sesini bulur ancak bunu kendi hikayesini mektup şeklinde yazarak yapar. Henry Louis Gates Jr.'ın Anlamlandırma (Signifyin(g)) kuramına ve genel olarak Postkolonyal Feminist Kurama başvurarak, kadınların özgürleşme yollarını yalnızca fiziksel baskıdan kaçış olarak değil, aynı zamanda kendi seslerini bulma ve nihayetinde toplumsal beklentilere meydan okuma ve kendi kimliklerini inşa etme gibi yaratıcı eylemlerle tanımlamak için yukarıda bahsedilen eserlerdeki özgürleşme süreçleri yakın okuma yoluyla incelenecektir. Buna paralel olarak, mevcut çalışma, üç metnin, yapısal olduğu kadar tematik kaygılarına da odaklanarak, ana kadın karakterlerin, bastırılan ve kendi sesleri olmayan varlıklarken, özgürlüklerine giden yolda kendi seslerini bularak nasıl kendi hayatlarının öznelerine dönüştüklerini analiz etmektedir.